Suriye siyasetinde taşların yeniden yerine oturduğu, toplumsal uzlaşma arayışlarının hız kazandığı kritik bir eşikten geçilirken, Şam yönetiminden beklenen hamle geldi. Cumhurbaşkanı Ahmet Şara, İslam dünyası için manevi iklimin zirvesini temsil eden Ramazan ayının başlangıcında, geniş bir yelpazeyi kapsayan genel af kararnamesini imzaladı. Bu karar, sadece hukuki bir metin olmanın ötesinde, savaşın ve ekonomik buhranın yorduğu bir toplumda devletin ‘yeniden inşa’ ve ‘kucaklaşma’ mesajı olarak yorumlanıyor.
Siyasi Uzlaşma ve Toplumsal İstikrar Yolunda Stratejik Hamle
Kararname uyarınca, yargı sistemindeki en ağır yaptırımlar olan müebbet hapis cezaları 20 yıllık süreli hapis cezasına tahvil edilirken, geçici ağır hapis cezalarının ise yarısı affedildi. Uzmanlar, bu adımın cezaevlerindeki doluluk oranını minimize etmenin yanı sıra, devlet ile birey arasındaki güven bağını yeniden tesis etme gayreti taşıdığını vurguluyor. Özellikle kaçırma suçlarında, mağdurun gönüllü ve karşılıksız serbest bırakılması şartıyla getirilen af, geçmişin karanlık ve sancılı izlerini silmeye yönelik diplomatik bir dokunuş niteliğinde. Bu hamleyle devlet, suçun şahsiliği ilkesinden sapmadan, toplumsal vicdanı yaralayan unsurları ayıklayarak rehabilite etme sürecini başlatıyor.
Ekonomik düzlemde ise kararname, Suriye’nin içinden geçtiği zorlu finansal konjonktürü gözetiyor. Kaçakçılık, bilişim suçları ve Suriye lirası dışındaki para birimleriyle yapılan işlemler gibi ekonomik temelli suçların af kapsamına alınması, piyasalara dolaylı bir ‘can suyu’ ve esneklik sağlama amacı taşıyor. Öte yandan, silah ve mühimmat suçlarında getirilen üç aylık teslim süresi şartı, devletin sokaktaki kontrolsüz silahlanmaya karşı başlattığı ‘temizlik’ operasyonunun bir parçası olarak değerlendiriliyor.
Toplumsal Vicdanın Kırmızı Çizgileri ve İnsani Diplomasi
Haberin ve kararnamenin en hassas noktası ise affın sınırlarının çizildiği alanlarda gizli. Cumhurbaşkanı Şara, toplumsal vicdanı kanatan ve uluslararası hukuk nezdinde ‘kara leke’ olarak kabul edilen suçları kesin bir dille kapsam dışı bıraktı. İşkence, insan ticareti ve doğrudan Suriye halkına karşı işlenen ağır nitelikli ihlaller, bu affın dışında tutularak devletin adalet ilkesinden ödün vermeyeceği mesajı pekiştirildi. Bu tutum, Suriye’nin uluslararası toplum nezdindeki meşruiyet arayışında elini güçlendiren stratejik bir duruş sergiliyor.
Ayrıca, sağlık durumu ağır olanlar ve belirli bir yaş sınırını aşmış mahkumlar için getirilen özel hükümler, devletin ‘şefkatli’ ve ‘insani’ yüzünü temsil ediyor. Tıbbi kurulların denetiminde gerçekleşecek olan bu tahliyeler, hukukun katı kurallarının insani değerlerle yumuşatıldığı bir zemin oluşturuyor. Ramazan ayının manevi gölgesinde gelen bu kararname, Suriye’nin gelecekteki siyasi ve toplumsal mimarisinde barışın ne kadar kalıcı olacağına dair önemli bir test niteliği taşıyor.
