Mert Güçlü
Uluslararası Sularda Büyük Operasyon ve Tahliye
İsrail’in 18 Mayıs tarihinde uluslararası sularda müdahale ederek alıkoyduğu Sumud Filosu aktivistlerinden beklenen haber geldi. Türk Dışişleri Bakanlığı’nın yürüttüğü yoğun diplomasi trafiği ve koordinasyon çalışmaları meyvesini verdi. Aralarında 85 Türk vatandaşının da bulunduğu 422 aktivist, Ramon Havalimanı’ndan kalkan üç ayrı Türk Hava Yolları uçağıyla İstanbul’a getirildi. İstanbul Havalimanı VIP Terminali’ne iniş yapan uçaklardaki yolcular, günlerdir süren belirsizlik ve alıkonulma sürecinin ardından Türkiye topraklarına ayak bastı.
Gazze Ablukasına Karşı 50 Tekneli Dev Organizasyon
Sumud Filosu, sadece birkaç tekneden ibaret bir girişim değildi. Tam 44 farklı ülkeden gelen 428 aktivistin katıldığı, 50 tekneden oluşan bu dev organizasyon, Gazze üzerindeki ablukayı kırmayı ve insani yardım ulaştırmayı hedefliyordu. Ancak 18 Mayıs’ta uluslararası sularda seyir halindeyken İsrail güçlerinin sert müdahalesiyle karşılaşan aktivistler, hukuka aykırı bir şekilde alıkonulmuştu. Bu süreçte yaşananlar, sadece diplomatik bir kriz değil, aynı zamanda ciddi bir insan hakları meselesi olarak dünya gündemine oturdu. Yaşanan arbede ve fiziksel müdahaleler, aktivistlerin hem bedensel hem de ruhsal sağlığı üzerinde derin izler bıraktı.
Hukuk Mücadelesi ve Mahkeme Süreci
Tahliye edilenlerin yanı sıra sürecin hukuk boyutu da yakından takip ediliyor. İnsan hakları ve hukuk örgütü Adalah, filoda yer alan İsrail vatandaşı aktivist Zohar Regev’in durumu hakkında önemli açıklamalarda bulundu. Regev; “İsrail’e yasadışı girmek”, “yasadışı kalmak” ve “Gazze ablukasını delmeye teşebbüs” gibi suçlamalarla mahkemeye çıkarıldı. Yapılan hukuki savunmalar neticesinde Regev’in serbest bırakıldığı bildirildi. Aktivistlerin kendi rızaları dışında İsrail topraklarına götürülüp ardından “yasadışı giriş” ile suçlanması, uluslararası hukuk çevrelerinde tepkiyle karşılanan bir detay oldu.
İnsani Yardımın Görünmeyen Yüzü ve Sağlık Etkileri
Hastane koridorlarından tanıdığımız o yoğun stresli bekleyiş, bu kez havaalanı terminallerine taşındı. Aktivistlerin maruz kaldığı şiddet ve uykusuz geçen gözaltı süreçleri, ciddi bir travma sonrası stres bozukluğu riskini de beraberinde getiriyor. İnsani yardım gönüllüsü olmanın ötesinde, bu kişilerin maruz kaldığı kısıtlamalar ve uluslararası suların sağladığı dokunulmazlığın ihlali, küresel vicdanı yaralayan bir durumdur. İstanbul’a dönen aktivistlerin sağlık kontrollerinin ardından ailelerine kavuşmaları, bu sancılı sürecin şimdilik en teselli verici gelişmesi oldu. Ancak bölgedeki insani kriz ve aktivistlerin bu süreçte yaşadığı fiziksel yorgunluğun etkileri bir süre daha konuşulmaya devam edecek gibi görünüyor.
