Zeynep Karasu
Savaş Sahasında Diplomatik Satranç: Ateşkes Kimin İçin?
Şubat 2022’den bu yana devam eden Rusya-Ukrayna savaşında bugünlerde mermiler kadar kelimeler de havada uçuşuyor. Sahada çatışmalar tüm şiddetiyle sürerken, dünya kamuoyunun gözü kulağı iki liderden gelen ‘ateşkes’ açıklamalarına kilitlendi. Ancak bu seferki durum alışılmışın çok dışında. Bir yanda 9 Mayıs Zafer Bayramı’na hazırlanan bir Rusya, diğer yanda ise bu sembolik tarihi diplomatik bir manevrayla boşa çıkarmaya çalışan bir Ukrayna var.
Zelenski’den Putin’e Beklenmedik Kontra
Her şey Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in, İkinci Dünya Savaşı’nın bitişini simgeleyen 9 Mayıs Zafer Bayramı için 24 saatlik tek taraflı ateşkes ilan etmesiyle başladı. Putin, 8-9 Mayıs tarihlerini kapsayan bu teklifini aslında ABD kanalı üzerinden Kiev’e iletmişti. Ancak Ukrayna lideri Volodimir Zelenski, bu hamleye çok daha sert ve stratejik bir yanıt verdi. Zelenski, Rusya’nın takvimini beklemeden, 6 Mayıs gece yarısından itibaren çok daha geniş kapsamlı bir ateşkes ilan ettiklerini duyurdu.
Zelenski’nin bu hamlesi, Moskova’nın bayram kutlamalarını bir propaganda aracına dönüştürme planlarına vurulmuş ciddi bir darbe olarak görülüyor. Zelenski, ‘İnsan hayatı her türlü bayramdan daha değerlidir’ diyerek topu Rusya tarafına attı ve barış konusunda kimin daha samimi olduğu mesajını verdi. Ancak bu barış çağrısının altında çok ciddi bir uyarı da yatıyor: ‘Eğer bir ihlal olursa, karşılığı çok daha ağır olacak.’
Moskova’da İnternet Neden Kesildi?
Savaş sadece cephede değil, dijital dünyada da tüm hızıyla devam ediyor. Kremlin yönetimi, 9 Mayıs kutlamaları öncesinde Moskova’da mobil internet erişimine kısıtlama getirdiğini açıkladı. Bu kararın arkasında yatan sebep ise oldukça çarpıcı: Ukrayna’ya ait kamikaze dronların hedef bulmasını zorlaştırmak. Dijital Kalkınma Bakanlığı, internet kesintilerinin dronların isabet oranını düşürmek ve karşı önlem almak amacıyla yapıldığını itiraf etti.
Öte yandan, Rusya’nın devasa enerji tesisi KİNEF rafinerisi de Ukrayna dronlarının hedefi oldu. Yıllık 18 milyon ton petrol işleme kapasitesine sahip bu dev tesis, Rusya’nın akaryakıt üretiminin yaklaşık yüzde 7’sini karşılıyor. Bu saldırılar, ateşkes görüşmelerinin gölgesinde savaşın ekonomik boyutunun ne kadar yıkıcı olduğunu bir kez daha kanıtlıyor.
Gözler 9 Mayıs’ta: Törenlerin Şekli Değişiyor
Yaşanan bu gerilim, Rusya’nın en prestijli günü olan 9 Mayıs hazırlıklarını da derinden etkiledi. Güvenlik kaygıları nedeniyle bu yılki törenlerde ağır askeri araçlar ve harp okulu öğrencileri yer almayacak. Ukrayna’nın ‘erken ateşkes’ hamlesi ve drone tehditleri, Moskova’da kutlama havasından çok bir savunma psikolojisinin hakim olmasına neden oldu. Sahadaki kayıplar ise yürek yakmaya devam ediyor; son saldırılarda 20 sivilin hayatını kaybettiği bildirildi. Şimdi tüm dünya, bu ateşkes düellosunun kalıcı bir barışa mı yoksa daha büyük bir fırtınaya mı yol açacağını merakla bekliyor.
