Faruk Hakyemez
Körfezde Yeni Eşik: Hark Adası Hedefte!
Ortadoğu’nun gerilim yüklü semalarında yeni bir sayfa açıldı! ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırıları, geçtiğimiz gece kritik bir boyuta ulaştı. Basra Körfezi’ndeki stratejik Hark Adası, Amerikan ordusunun hedefi oldu. Bu ada, İran’ın petrol ihracatının tam yüzde 90’ını omuzlayan, hayati öneme sahip bir merkez. Uzun zamandır işgal senaryolarında adı geçen bu petrol devi, adeta savaşın yeni bir cephesi haline geldi. Açıklamalara göre, saldırı yalnızca askeri noktaları vururken, adanın enerji altyapısına dokunulmadı. Ancak bu durum, bölgedeki tansiyonu düşürmekten çok, geleceğe dair büyük bir tehdidin habercisi gibi duruyor. Washington’dan gelen ilk değerlendirmeler, bu hamlenin Tahran’ı Hürmüz Boğazı’nı uluslararası trafiğe açmaya zorlama amacı taşıdığı yönünde. Ancak İran’ın bu baskıya boyun eğmeye niyeti yok gibi görünüyor.
Stratejik Hamle: Trump’tan Gözdağı
ABD Başkanı Donald Trump, Hark Adası saldırısını resmen duyurarak adeta dünyaya meydan okudu. Sosyal medya hesabından yaptığı açıklamalarla, Ortadoğu tarihinin en büyük bombardıman operasyonlarından birinin gerçekleştiğini ve adadaki tüm askeri hedeflerin yok edildiğini ilan etti. Trump, bu hamleyle ABD Donanması’nın yakında Hürmüz Boğazı’nda gemilere eşlik edebileceğinin sinyalini verdi. Geçtiğimiz günlerde Beyaz Saray’da adanın işgali üzerine konuşulduğu iddiaları, bu saldırıyla birlikte farklı bir anlam kazandı. Trump, ‘nezaket gereği’ petrol altyapısını vurmadığını ancak Hürmüz’deki gemi geçişlerinin güvenliğine müdahale edilirse kararını yeniden gözden geçireceğini belirterek Tahran’a açıkça tehditler savurdu. Bu sert uyarılar, çatışmanın ekonomik damarlar üzerinden de yayılabileceğinin göstergesi.
Tahran’dan Sert Yanıt: Küle Çevirme Tehdidi!
Amerikan Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), saldırıda deniz mayın depolama tesisleri ve füze sığınakları da dâhil olmak üzere tam 90 askeri hedefin imha edildiğini rapor etti. Ancak İran’dan gelen yanıt gecikmedi. İran Devrim Muhafızları Ordusu, enerji varlıklarına bir saldırı olması durumunda, ABD ile işbirliği yapan tüm ülkelerin petrol ve enerji altyapısının derhal ‘küle çevrileceği’ tehdidini savurdu. Bu açıklama, gerilimin yalnızca ABD ve İran arasında kalmayıp, tüm Körfez bölgesine yayılabileceğinin en net işareti. İranlı yetkililer ayrıca adadan yapılan petrol ihracatının ‘tam gaz devam ettiğini’ vurgulayarak, uluslararası kamuoyuna gözdağı verdi. İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi de saldırılara devam edeceklerini belirtirken, Trump’ın Hürmüz Boğazı için Çin’e bile ‘yalvardığını’ iddia etti. Bu karşılıklı restleşmeler, bölgedeki tansiyonu zirveye taşıyor ve çatışma riskini artırıyor.
Bölgesel Genişleme ve Ağır Kayıplar
Pentagon, Hürmüz Boğazı’ndaki artan saldırılar üzerine bölgeye ek askeri güç göndererek ateşe benzin döktü. Yaklaşık 5 bin deniz piyadesi, F-35 savaş uçakları ve savaş gemilerinden oluşan bu dev sevkiyat, Washington’un İran’a karşı yürüttüğü mücadelenin kısa sürede bitmeyeceğinin açık bir göstergesi. Bu arada, savaşın başından bu yana hayatını kaybeden ABD askeri sayısı 13’e yükselmiş durumda. ABD’nin sadece 14 günde yaklaşık 3.84 milyar dolarlık askeri ekipman kaybettiği belirtiliyor; bu kayıplar arasında radar sistemleri, uçaklar ve insansız hava araçları yer alıyor. İsrail de boş durmuyor; Savunma Bakanı Israel Katz, Hark Adası saldırılarının savaşın ‘karar aşamasına’ girdiğini ilan ederken, Lübnan’daki kara operasyonunu ‘büyük ölçüde genişletme’ planlarını duyurdu. İsrailli bir yetkili, Hizbullah’ın askeri altyapısını çökertmek için ‘Gazze’de yaptığımızın aynısını yapacağız’ diyerek bölgedeki gerilimi tırmandırdı. Tüm bu gelişmeler, siviller için büyük insani riskler barındırırken, bölge ekonomileri üzerinde de yıkıcı etkiler yaratmaya devam ediyor.
Savaşın Gölgesinde: Yeni Cepheler ve Küresel Bedeller
Hark Adası saldırısı sadece bir başlangıç gibi görünüyor; Ortadoğu’nun farklı noktalarından da sıcak haberler gelmeye devam ediyor. Irak’ın başkenti Bağdat’taki ABD Büyükelçiliği yerleşkesine füze saldırısı düzenlenirken, Irak Kürt Bölgesel Yönetimi’nin Erbil kentindeki bir petrol rafinerisi de İHA saldırısıyla vurularak yangın çıktı ve faaliyetleri durdu. Suudi Arabistan’daki Amerikan üslerinde konuşlu yakıt ikmal uçaklarının da hedef alındığı iddiaları gündeme geldi; Trump bu iddiaları yalanlasa da gerilim devam ediyor. Bu çoklu cepheler, çatışmanın giderek kontrolden çıktığını gösteriyor. ABD Dışişleri Bakanlığı, İran’ın üst düzey isimleri hakkında bilgi verenlere 10 milyon dolara varan ödüller vaat ederek, bu karmaşık jeopolitik satranç tahtasında yeni hamleler yapmaktan çekinmiyor. Ortadoğu’nun bu kritik süreçte petrol akışı, uluslararası ticaret ve milyonlarca insanın kaderi, bu karşılıklı hamlelerin gölgesinde şekillenmeye devam ediyor. Küresel ekonomi için hayati öneme sahip petrol piyasaları ise bu gelişmeler karşısında adeta nefesini tutmuş durumda.
