Paşinyan’dan Tarihi İtiraf: “Karabağ Bizim Değildi”

Erivan’da Siyasi Deprem: Beklenmedik İtiraf

Güney Kafkasya’nın jeopolitik fay hatları, Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan’ın son açıklamalarıyla adeta yerinden oynadı. Yıllardır süregelen çatışmaların, devasa kayıpların ve bitmek bilmeyen diplomatik krizlerin merkezindeki Karabağ meselesine dair Erivan’dan yükselen bu ses, sadece bir siyasi manevra değil, on yıllardır savunulan bir ideolojinin çöküşü anlamına geliyor. Paşinyan, Karabağ hareketinin Ermenistan için “ölümcül bir hata” olduğunu açıkça dile getirerek, bölgedeki dengeleri kökünden sarsacak bir dürüstlük sergiledi. Bu itiraf, bir ulusun kendi geçmişiyle en sert yüzleşmelerinden biri olarak kayıtlara geçiyor.

“Orası Hiçbir Zaman Bizim Olmadı”

Paşinyan’ın konuşmasındaki en çarpıcı nokta, Karabağ’ın mülkiyetine dair sorduğu o can yakıcı soru oldu. Başbakan, bölgede inşa edilen okulların, fabrikaların ve kurulan yaşamların tek başına bir aidiyet yaratmadığını vurguladı. “Onu bizim yapan neydi? Bana açıklayın,” diyen Paşinyan, uluslararası hukuk ve tarihsel gerçeklikler karşısında duygusal anlatıların nasıl yetersiz kaldığını gözler önüne serdi. “Orada yaşadık ama temelde nasıl bizim oldu? Bizim değildi” ifadeleri, Ermenistan kamuoyunda adeta soğuk duş etkisi yarattı. Bu sözler, bir liderin kendi toplumuna sunduğu en acımasız ama en gerekli gerçeklik testlerinden biri olarak görülüyor.

Savaşın Enkazı ve Değişen Gerçeklik

Hatırlanacağı üzere, 2020 yılında gerçekleşen ve 44 gün süren İkinci Karabağ Savaşı, Azerbaycan’ın kesin zaferiyle sonuçlanmıştı. Bu süreçte büyük kayıplar veren Ermenistan ordusu, modern savaş teknolojileri ve stratejik üstünlük karşısında geri çekilmek zorunda kalmıştı. 2023 yılına gelindiğinde ise Azerbaycan’ın gerçekleştirdiği operasyonlar, bölgedeki işgal rejiminin tamamen sona ermesini sağladı. Paşinyan, bu askeri mağlubiyetlerin ardından gelen ağır siyasi baskılara göğüs gererken, bugün yaptığı itiraflarla aslında kaçınılmaz olanı kabul ediyor: Yanlış bir temel üzerine inşa edilen bir hayal, eninde sonunda gerçeklik duvarına çarpmaya mahkumdur.

Kafkasya’da Barışın Yeni Yolu mu?

Bu açıklamalar, Ermenistan iç siyasetinde büyük bir fırtınanın fitilini ateşlemiş durumda. Muhalefet kanadı Paşinyan’ı ağır ifadelerle suçlarken, Başbakan’ın bu radikal çıkışının arkasında bölgede kalıcı bir barış ve ekonomik istikrar arayışı yattığı tahmin ediliyor. Karabağ yükünden ve çatışma ikliminden sıyrılmaya çalışan bir Ermenistan’ın, komşularıyla yeni bir sayfa açıp açamayacağı ise önümüzdeki dönemin en büyük merak konusu. Ancak kesin olan bir şey var; Paşinyan’ın bu sözleri, Kafkasya’nın siyasi ekosisteminde geri dönülemez bir dönüşümü başlattı. Gerçeklerle yüzleşmek sancılı olsa da, bölgedeki doğa ve insan yaşamı için huzurlu bir gelecek ancak bu yıkımın küllerinden doğabilir.