Faruk Hakyemez
Pakistan Hava Kuvvetleri’ne ait savaş uçaklarının, Afganistan sınırları içerisindeki Nangarhar ve Paktika eyaletlerine yönelik gerçekleştirdiği hava harekatı, bölgedeki hassas dengeleri bir kez daha temelinden sarstı. Elde edilen saha raporlarına göre, harekatın stratejik hedef noktaları olarak belirlenen alanlarda ağır hasar meydana gelirken, can kayıplarına ilişkin çelişkili açıklamalar gelmeye devam ediyor. Pakistan makamları operasyonu terörle mücadele konsepti içinde tanımlarken, Kabil yönetimi sivil yerleşim birimlerinin ve eğitim kurumlarının doğrudan hedef alındığını savunuyor.
Sivil Kayıp İddiaları ve Hedeflenen Noktalar
Afganistan Savunma Bakanlığı tarafından yapılan resmi açıklamada, Pakistan savaş uçaklarının bir dini okulu ve sivil konutları vurduğu bilgisi kamuoyuyla paylaşıldı. Özellikle Nangarhar eyaletinden gelen veriler, durumun insani boyutunu gözler önüne seriyor. Yerel kaynaklar, harekat sırasında aralarında kadınların ve çocukların da bulunduğu en az 17 kişinin yaşamını yitirdiğini teyit ederken, onlarca yaralının bölgedeki kısıtlı imkanlara sahip hastanelere sevk edildiği bildirildi. Bir adliye muhabiri titizliğiyle bakıldığında, sahadaki sivil kayıp verileri, operasyonun hukuki meşruiyet zeminini uluslararası hukuk nezdinde tartışmaya açacak nitelikte görünüyor. Hayatını kaybedenlerin ailelerine yönelik taziyeler sürerken, bölge halkı büyük bir tedirginlik içerisinde gelişmeleri takip ediyor.
Şubat Ayındaki Saldırının Kanlı İzleri
Gerçekleşen bu sınır ötesi operasyonun arka planında, Şubat ayı başında Pakistan’ın başkenti İslamabad’da bir camiye düzenlenen ve 31 kişinin hayatını kaybettiği kanlı intihar saldırısı yatıyor. Pakistan istihbarat birimleri, bu saldırının planlayıcılarının Afganistan topraklarında yuvalanan Pakistan Talibanı (TTP) ve DAEŞ unsurları olduğunu iddia etmişti. Dolayısıyla bu harekat, teknik olarak bir misilleme operasyonu olarak kayıtlara geçiyor. Ancak uzmanlar, terörle mücadele gerekçesinin sivil yerleşim birimlerini kapsaması durumunda, bunun bir güvenlik stratejisinden ziyade bölgesel bir kaos tetikleyicisi olabileceği konusunda uyarılarda bulunuyor.
Diplomatik Çatlak ve Bölgesel Güvenlik Riski
Geçtiğimiz yılın ekim ayında yaşanan şiddetli çatışmaların ardından Katar’ın arabuluculuğunda sağlanan kırılgan ateşkes, bu son bombardıman ile birlikte fiilen sona erme noktasına geldi. Taliban yönetimi, bu saldırıları uluslararası hukukun ve iyi komşuluk ilkelerinin ihlali olarak niteleyerek, yaşananlara ‘uygun bir karşılık’ verileceğini duyurdu. Pakistan tarafı ise uluslararası topluma, Doha Anlaşması uyarınca Afganistan’ın terörle mücadele taahhütlerini yerine getirmesi için baskı yapılması çağrısında bulunuyor. Sınır hattında namluların yeniden birbirine çevrilmesi, sadece iki komşu ülke arasındaki diplomatik ilişkileri değil, aynı zamanda tüm Orta Asya’nın güvenlik mimarisini tehdit eden derin bir krize dönüşme riski taşıyor.
