Erkan Dönmez
Ortadoğu, tarihinin en karanlık ve belirsiz sabahlarından birine uyandı. Tahran ve Washington arasındaki diplomatik koridorlarda barış fısıltıları dolaşırken, aniden patlayan bombalar bölgedeki tüm dengeleri altüst etti. İsrail ve Amerika Birleşik Devletleri’nin koordineli olarak başlattığı hava operasyonları, sadece askeri hedefleri değil, milyonlarca insanın huzurunu da vurdu. İran lideri Ayetullah Ali Hamaney’in saldırıların ilk safhasında hayatını kaybetmesi, bölgedeki tansiyonu düşürmek bir yana, intikam ateşini daha da körükledi. Kadim coğrafyanın her bir köşesinden yükselen dumanlar, insan hikayelerinin sessiz çığlığına dönüştü.
Hava Operasyonlarının Perde Arkası ve Coğrafi Yıkım
İsrail ordusu, yaklaşık 200 savaş uçağıyla Batı ve Orta İran’ın kalbine, 24 eyaleti kapsayan devasa bir harekat düzenledi. Tahran, İsfahan ve Tebriz gibi stratejik şehirler, 36 saat içinde 2 binden fazla bombanın hedefi oldu. Yaklaşık 1,6 milyon kilometrekarelik bir yüzölçümüne sahip olan İran, dağlık yapısı ve geniş düzlükleriyle savunma hattı oluşturmaya çalışsa da, gelişmiş mühimmatların etkisi yıkıcı oldu. Özellikle İsfahan gibi tarih kokan şehirlerin yakınındaki askeri tesislerin vurulması, bölge halkı üzerinde büyük bir panik dalgası yarattı. Bu ölçekteki bir saldırı, modern harp tarihinde nadir görülen bir yoğunluğu temsil ediyor.
Türkiye gibi komşu ülkelerde bu tür kriz anlarında AFAD ve Türk Kızılayı gibi kurumlar hızlıca mobilize olurken, İran’da Gandi Hastanesi’nin tahliye edilmesi ve Kızılay binalarının yakınındaki patlamalar, insani yardımın ne denli zorlaştığını gösteriyor. Tıbbi süreçler açısından, çatışma bölgelerinde yaralıların tahliyesi ve acil cerrahi müdahaleler hayati önem taşır. Ancak yoğun bombardıman altında bu süreçlerin işlemesi neredeyse imkansız hale gelmektedir. Ayrıca, uluslararası hukuk çerçevesinde sivil altyapının korunması bir zorunluluk olsa da, savaşın toz dumanı içinde bu kuralların sık sık ihlal edildiği gözlemleniyor.
Misilleme Sarmalı ve Toplumsal Etkilerin Derinliği
İran’ın Devrim Muhafızları kanalıyla verdiği karşılık ise savaşın sınırlarını Basra Körfezi ve Hint Okyanusu’na kadar genişletti. ABD gemilerine yönelik saldırı iddiaları ve İsrail’in Beyt Şemeş kentindeki bir binaya isabet eden balistik füze, sivil kayıpları artırdı. 9 kişinin hayatını kaybettiği ve onlarca kişinin yaralandığı bu tür olaylarda, adli tıp ve otopsi süreçleri kimlik tespiti ve delil toplama adına titizlikle yürütülmelidir. Türkiye’de benzeri durumlarda savcılık talimatıyla yürütülen hukuki süreçler, saldırının sorumlularının tespiti ve uluslararası mahkemelere taşınması için kritik bir zemin hazırlar.
Bölgedeki gerilimin toplumsal etkileri sadece fiziksel yıkımla sınırlı değil; milyonlarca insan yerinden edilme korkusuyla yaşıyor. Güvenlik önlemleri kapsamında hava sahalarının kapatılması ve yabancı personelin tahliyesi, ekonomik ve sosyal hayatı durma noktasına getirdi. Diplomasi kanallarının yerini füzelerin aldığı bu dönemde, bölgedeki her bir birey için barış artık çok uzak bir ihtimal olarak görünüyor. Ortadoğu’nun bu ateş çemberinden nasıl çıkacağı ise henüz büyük bir muamma olmaya devam ediyor.
