Mert Güçlü
Hürmüz Boğazı Ücretsiz Olarak Açılıyor
Dünya siyasetinde deprem etkisi yaratan gelişme sabah saatlerinde Beyaz Saray’dan geldi. ABD Başkanı Donald Trump, İran ile imzalanacak yeni mutabakat zaptının detaylarını kamuoyuna duyurdu. Bu anlaşma sadece iki ülke arasındaki gerilimi düşürmekle kalmıyor, aynı zamanda küresel enerji koridorlarının en kritik noktası olan Hürmüz Boğazı’nın kaderini de değiştiriyor. Yapılan resmi açıklamalara göre, stratejik öneme sahip boğaz, herhangi bir geçiş ücreti talep edilmeksizin derhal gemi trafiğine açılacak.
Mutabakat zaptı, küresel ekonomi için can suyu niteliği taşıyor. Boğazın açılmasıyla birlikte petrol sevkiyatındaki aksamaların son bulması beklenirken, anlaşmanın içeriğinde yer alan yaptırım maddeleri dikkat çekiyor. İran’ın belirlenen şartlara tam uyum sağlaması durumunda, Washington yönetimi Tahran üzerindeki ağır ekonomik yaptırımları kademeli olarak hafifletecek. Bu durum, bölgedeki ticari dengelerin baştan aşağı değişmesi ve küresel piyasalarda rahatlama yaşanması anlamına geliyor.
Netanyahu Gelişmeler Karşısında Şaşkın
Anlaşmanın askeri ve diplomatik boyutu da oldukça kapsamlı bir içeriğe sahip. Lübnan’ı da içine alan mevcut ateşkes süreci 60 gün daha uzatıldı. Bu iki aylık kritik zaman diliminde tarafların nükleer müzakereler için masaya oturması hedefleniyor. Diplomatik kaynaklar, bu sürecin bölgedeki kalıcı barış için son yıllardaki en ciddi girişim olabileceğini vurguluyor. Ancak bu diplomatik hamle, her kesimi memnun etmiş değil.
Washington ile Tahran arasındaki bu yakınlaşma, İsrail cephesinde büyük bir şaşkınlıkla karşılandı. İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun, mutabakatın detaylarından önceden haberdar edilmediği iddia ediliyor. Gelen bilgilere göre Netanyahu, Beyaz Saray’ın bu hamlesinin perde arkasını öğrenebilmek için ABD’ye yakın diğer müttefik ülke liderleriyle yoğun bir telefon trafiğine girdi. İsrail kanadının, özellikle nükleer müzakerelerin yeniden başlaması konusunda ciddi çekinceleri bulunuyor.
Anlaşmanın tam metninin önümüzdeki günlerde imzalanması beklenirken, bölge ülkeleri ve enerji piyasaları bu tarihi süreci yakından izliyor. Hürmüz Boğazı’nın ücretsiz statüye kavuşması, lojistik maliyetlerin düşmesine ve küresel enflasyon baskısının bir nebze olsun azalmasına yardımcı olabilir. Bölgedeki yeni dengelerin nasıl şekilleneceği ise önümüzdeki 60 günlük nükleer diplomasi trafiğine bağlı görünüyor.
Kaynak: Hürriyet
