28 Şubat’ta ABD ve İsrail’in İran’a yönelik operasyonlarıyla fitili ateşlenen Orta Doğu krizi, dünya nefesini tutmuş beklerken sürpriz bir gelişmeyle yeni bir evreye girdi. Günlerdir devam eden karşılıklı misilleme saldırılarının ardından, bölgeyi yangın yerine çeviren çatışmalar “kırılgan” olarak nitelendirilen bir ateşkesle durduruldu. Ancak sahadaki silahların susması, siyasi arenadaki gerilimi azaltmaya yetmedi. Hem Washington hem de Tahran yönetimi, henüz masaya dahi oturulmadan bu süreci kendi hanelerine “mutlak zafer” olarak yazdırmak için kolları sıvadı.
ABD Başkanı Donald Trump, ateşkes kararının hemen ardından yaptığı açıklamalarda gövde gösterisi yapmayı ihmal etmedi. Fransız ve İngiliz basın kuruluşlarına konuşan Trump, operasyonun yüzde 100 başarıya ulaştığını ve ABD’nin İran’daki tüm askeri hedeflerini imha ettiğini savundu. Savunma Bakanı Pete Hegseth ise daha sert bir ton kullanarak, İran’ın ateşkes için “yalvardığını” iddia etti. Hegseth, Amerikan ordusunun İran ekonomisini ve askeri gücünü dakikalar içinde felç edebileceğini ancak Trump’ın “merhamet” göstererek bu yolu seçtiğini öne sürdü.
Madalyonun diğer yüzünde ise Tahran’ın coşkulu kutlamaları yer alıyor. İran cephesi, ABD’nin iddialarının tam aksine, Washington’ın tarihi bir yenilgiye uğradığını ve “düşmanın teslim olduğunu” ilan etti. İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, ateşkes şartlarının tamamen İran’ın kırmızı çizgilerine göre şekillendiğini vurgulayarak, bu sonucu halkın direnişine ve şehit liderlerin mirasına bağladı. İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi ise milletin sahadaki varlığının düşmanı geri adım atmaya zorladığını belirtti.
Amerikan Basınında ‘TACO’ Tartışması Büyüyor
Anlaşmanın perde arkası ise özellikle Amerikan basınında geniş yankı uyandırdı. Trump’ın Tahran’a tanıdığı sürenin dolmasına sadece 90 dakika kala 14 günlük ateşkese onay vermesi, siyasi literatürde “TACO” (Trump Always Chickens Out – Trump Daima Korkup Kaçar) olarak bilinen eleştirileri yeniden alevlendirdi. Analistler, Trump’ın en sert tehditleri savurduktan sonra aniden geri adım atmasını, ABD’yi vaat ettiği gibi “sonu gelmez savaşlardan” uzak tutma çabası olarak değerlendiriyor.
İsrail basınındaki yorumlarda da Trump’ın bölgesel bir bataklığa saplanmaktan son anda kaçındığı ifade ediliyor. Trump cephesinin bu kavramdan rahatsız olduğu bilinirken, ateşkesin kalıcılığına dair şüpheler de masada durmaya devam ediyor. Özellikle 14 günlük bu sınırlı süre, bölgede gerçek bir barışın mı yoksa yeni bir saldırı dalgası öncesi hazırlık evresinin mi işareti olduğu tartışılıyor.
Yaşanan bu gelişmeler, bölgedeki vatandaşlar ve küresel piyasalar için kısa süreli bir nefes alma imkanı sağlasa da gerilimin ateşi tamamen sönmüş değil. Orta Doğu’da dengelerin her an değişebileceği bu hassas dönemde, tüm dünya başkentleri 14 günlük mühletin sonunda neler yaşanacağını merakla bekliyor. Şimdilik silahlar sussada, diplomatik ve askeri restleşmelerin daha uzun süre gündemi meşgul edeceği aşikar görünüyor.
