Hatice Günaslan
Washington-Tel Aviv Hattında ‘Aynı Senaryo’ Alarmı
Barack Obama’nın New Yorker dergisine verdiği röportaj, Beyaz Saray koridorlarında yankılanan sessiz çığlığı sokağa taşıdı. Obama, İsrail Başbakanı Netanyahu’nun bugün Donald Trump’ın masasına koyduğu “İran’a savaş” planlarının, yıllar önce kendi önüne gelen dosyalarla kelimesi kelimesine aynı olduğunu ifşa etti. Bu açıklama, küresel siyasetin kapalı kapıları ardında nasıl bir kısır döngünün hüküm sürdüğünü ve Orta Doğu’nun kaderinin nasıl bir inat uğruna rehin alındığını gözler önüne seriyor. Obama’ya göre Netanyahu, on yılı aşkın süredir değişmeyen o tehlikeli ajandayı, Amerikan başkanlarının karakterine göre ambalajlayıp tekrar tekrar servis ediyor.
Netanyahu’nun Değişmeyen ‘Savaş Lobisi’ Stratejisi
Eski Başkan, Netanyahu’nun yaklaşımını “kafa karıştırıcı” ve “tehlikeli” olarak nitelendirirken, asıl hedefin Amerikan askeri gücünü İsrail’in bölgesel hedefleri için bir koçbaşı olarak kullanmak olduğunun altını çiziyor. 2015 yılında imzalanan ve diplomatik bir zafer olarak görülen nükleer anlaşmanın 2018’de Trump tarafından yırtılıp atılması, bugünkü krizin yapı taşlarını döşemişti. Obama, o günlerde verilen mücadelenin bugün kişisel çıkarlar ve “kibir” uğruna feda edildiğini vurguluyor. Ona göre, bir liderin kendi siyasi ömrünü uzatmak için koca bir bölgeyi ateşe atması, rasyonel bir devlet aklıyla açıklanamaz.
Vatandaşı Bekleyen Acı Reçete: Savaşın Ekonomik ve Sosyal Bedeli
Peki, bu üst düzey stratejik çekişme sıradan vatandaş için ne anlam ifade ediyor? Obama’nın uyarıları sadece diplomatik bir eleştiri değil, aynı zamanda küresel bir ekonomik sarsıntının habercisi. Trump’ın İran’a yönelik sertleşen dili, sadece askeri bir operasyonun değil, enerji fiyatlarının tavan yapacağı, tedarik zincirlerinin kopacağı ve yeni bir göç dalgasının tetikleneceği bir dönemin kapısını aralıyor. ABD ve İsrail halkının bu savaştan gerçekten kazançlı çıkıp çıkmayacağı sorusu, Obama’nın röportajındaki en sarsıcı bölümü oluşturuyor. Karşımızda duran tablo, halkların refahından ziyade, liderlerin tarih kitaplarındaki yerini garantileme çabasından başka bir şey değil.
Diplomatik Enkazın Altında Kalan Gelecek
Ağır sonuçları olacak bu süreçte, Obama’nın “salt kişisel çıkar” vurgusu, Trump yönetiminin karar alma mekanizmalarına yönelik en ağır eleştirilerden biri olarak kayda geçti. Orta Doğu’da kartlar yeniden karılırken, eski bir başkanın bu kadar net bir dille halefini ve müttefikini eleştirmesi, aslında geri dönüşü olmayan bir yola girildiğinin en net kanıtı. Eğer Washington, rasyonel bir strateji yerine bu “kibirli” yolu tercih etmeye devam ederse, 2026 yılı sadece siyasi krizlerin değil, büyük kopuşların yılı olarak tarihe geçecek. Jeopolitik dengelerin bu denli sarsıldığı bir ortamda, Obama’nın sözleri gelecekteki fırtınanın en gerçekçi öngörüsü olarak masada duruyor.
