Hülya Çetin
NATO 3.0 Dönemi Başlıyor: Külfet Paylaşımı Kapıda
Türkiye, 22 yıl aradan sonra NATO’nun en kritik stratejik dönüşümlerinden birine ev sahipliği yapmaya hazırlanıyor. 7-8 Temmuz tarihlerinde Ankara Beştepe’deki Cumhurbaşkanlığı Külliyesi’nde gerçekleşecek olan dev zirve, ittifakın geleceğini şekillendirecek kararlara sahne olacak. 2004 yılındaki İstanbul Zirvesi’nden bu yana küresel dengeler kökten sarsılırken, Ankara buluşması ittifakın hayatta kalma sınavı olarak görülüyor.
İstanbul’daki tarihi buluşmada NATO, kendisini küresel bir güvenlik aktörü olarak tanımlamış ve operasyon sahasını genişletmişti. O dönem odak noktası terörle mücadele ve Afganistan gibi uzak coğrafyalardı. Ancak bugün dünya çok daha sert bir jeopolitik iklimle karşı karşıya. Rusya-Ukrayna savaşı, Orta Doğu’daki istikrarsızlık ve yükselen hibrit tehditler, ittifakı yeniden toprak savunması ve caydırıcılık odaklı ‘fabrika ayarlarına’ dönmeye zorluyor.
Ankara’da masaya yatırılacak en can alıcı başlık ‘NATO 3.0’ vizyonu olacak. Amerika Birleşik Devletleri’nin uzun süredir baskı yaptığı külfet paylaşımı konusu, bu zirvede somut bir zorunluluğa dönüşüyor. Müttefiklerin savunma harcamalarını Gayri Safi Yurtiçi Hasılalarının yüzde 5’ine çıkarma taahhüdü, üye ülkelerin ekonomi politikalarını baştan aşağı değiştirecek bir yükümlülük getiriyor. Trump yönetiminin sert söylemleri ve Avrupa’nın kendi güvenliğini sağlama baskısı, ittifak içindeki dengeleri sarsıyor.
Artık Washington yönetimi, Avrupa’nın güvenliğini tek başına sırtlanma dönemini kapatmak istiyor. Bu yeni evrede, Avrupa ülkelerinin askeri ve mali açıdan daha fazla inisiyatif alması ve savunma sanayisinde inovasyona odaklanması bekleniyor. Türkiye, bu süreçte hem askeri kapasitesi hem de savunma sanayisindeki yerli atılımlarıyla masadaki en kilit ve vazgeçilmez oyuncu konumunda bulunuyor.
Zirveye Ukrayna lideri Zelenskiy’nin yanı sıra Japonya, Güney Kore ve Avustralya gibi Asya-Pasifik ortaklarının da katılması, NATO’nun etki alanını ne kadar genişlettiğini kanıtlıyor. Ankara’da Beştepe çatısı altında alınacak kararlar, sadece üye ülkelerin sınırlarını değil, önümüzdeki on yılların küresel güvenlik mimarisini belirleyecek bir etkiye sahip olacak.
Kaynak: Hürriyet
