Mehmet Ertürkler
Meksika’nın batı eyaleti Jalisco’da, kartel dünyasının en korkunç isimlerinden biri olan ‘El Mencho’ lakaplı Nemesio Oseguera Cervantes’in öldürülmesiyle başlayan şiddet sarmalı, ülkeyi adeta bir ateş çemberine sürükledi. Turistik dükkanların açık olduğu Tapalpa kasabasının taşlı sokaklarında çocuklar oyun oynarken, kasaba sınırlarında kurşunlanmış araçlar ve cansız bedenler, Meksika’nın acı gerçeğini bir kez daha gözler önüne seriyor. Meksika ordusunun gerçekleştirdiği bu kritik operasyon, uyuşturucu savaşlarında yeni bir dönemin kapısını araladı.
Kriminal Yapı ve Adli Süreçlerin Arka Planı
Meksika’nın en stratejik noktalarından biri olan Jalisco, hem sanayi gücü hem de uyuşturucu rotaları üzerindeki hakimiyeti ile biliniyor. Dağlık arazileri ve geniş pasifik kıyı hattı, Jalisco Yeni Nesil Karteli (CJNG) gibi yapıların lojistik operasyonları için ideal bir zemin sunuyor. Benzer nitelikteki yüksek profilli ölümlerde, uluslararası hukuk ve tıp protokolleri titizlikle işletilmektedir. Örneğin, Türkiye’deki adli vakalarda olduğu gibi, bu tür durumlarda otopsi süreçleri ve DNA kimliklendirme çalışmaları, şahsın gerçekten ölüp ölmediğinin kanıtlanması için hayati önem taşır. 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu çerçevesindeki standartlara benzer şekilde, bu incelemeler suç örgütü liderlerinin sahte ölüm beyanlarını engellemek adına en üst düzey güvenlik önlemleri altında gerçekleştirilir.
ABD’nin Arka Bahçe Stratejisi ve Kontrollü Kaos
Operasyonun ardından ABD Başkanı Donald Trump‘ın yaptığı açıklamalar, meselenin sadece bir suç örgütü liderinin tasfiyesi olmadığını, aynı zamanda jeopolitik bir satranç hamlesi olduğunu gösteriyor. Uzmanlar, ABD’nin 39 trilyon dolarlık devasa dış borcu karşısında, Latin Amerika’daki enerji kaynakları ve zengin petrol yataklarını kontrol altına alma isteğinin bu operasyonlarda tetikleyici güç olduğunu vurguluyor. Dr. Canan Tercan‘ın analizlerine göre, Meksika’daki şiddet olayları bir ‘kontrollü kaos’ senaryosuna dönüşebilir. Geçmişteki Kolombiya örneğinde olduğu gibi, yerel hükümetin kartellerle mücadelede yetersiz kalması, ABD’nin askeri ve hukuki müdahalesini meşrulaştıran bir zemin hazırlamaktadır.
CJNG’nin yaklaşık 30 bin silahlı unsuru ve ‘franchise’ sistemiyle çalışan yapısı, El Mencho’nun ölümüyle kartelin hemen çökmeyeceğini kanıtlıyor. Örgüt, sadece uyuşturucu ticareti değil, aynı zamanda liman kontrolü ve rüşvet ağları üzerinden devlet mekanizmalarına sızmış durumda. Toplumsal güvenlik önlemleri kapsamında, Meksika ordusu otoyolları ve stratejik tesisleri koruma altına alsa da, 20 eyalette devam eden misilleme saldırıları sivil halk üzerindeki baskıyı artırıyor. Meksika Devlet Başkanı Claudia Sheinbaum hükümetinin ‘agresif ama hukuk odaklı’ stratejisi, kartellerin teknolojik (dronlar) ve paramiliter gücü karşısında büyük bir sınav veriyor. Sürecin sonunda ABD’nin bölgedeki egemenliğini tesis etmek adına daha sert adımlar atması bekleniyor.
