Hatice Günaslan
İklim değişikliği denildiğinde akıllara genelde eriyen buzullar ve yükselen deniz seviyeleri gelse de, son bilimsel veriler durumun çok daha derin, doğrudan insan biyolojisini hedef alan bir boyutu olduğunu kanıtladı. Oxford Üniversitesi tarafından yürütülen ve dünya çapında ses getiren bir araştırma, artan sıcaklıkların sadece çevreyi değil, doğacak bebeklerin cinsiyet dağılımını da değiştirdiğini ortaya koydu. Sahra Altı Afrika ve Hindistan gibi geniş coğrafyaları mercek altına alan bu devasa çalışma, 5 milyondan fazla doğum verisini analiz ederek çarpıcı bir gerçeği gün yüzüne çıkardı.
Biyolojik Denge Sıcaklıkla Nasıl Değişiyor?
Araştırma sonuçlarına göre, 20 derece üzerindeki sıcaklıklar, hem Sahra Altı Afrika’da hem de Hindistan’da erkek bebek doğum oranlarının düşmesine, kız bebek doğumlarının ise artmasına neden oluyor. Çalışmanın baş yazarı Dr. Abdel Ghany, aşırı sıcaklıkların sadece bir çevre sorunu olmadığını, fetüsün anne karnındaki hayatta kalma stratejilerini etkileyen kritik bir halk sağlığı krizi olduğunu belirtiyor. Özellikle Sahra Altı Afrika gibi, demografik yapısı genç ancak iklimsel olarak kırılgan bölgelerde, ısı stresine bağlı prenatal kayıplar erkek bebek sayısını dramatik şekilde azaltıyor.
Hindistan’da yapılan gözlemler ise etkinin gebeliğin ikinci üç aylık döneminde çok daha belirgin olduğunu gösteriyor. Bilim insanları, anne adaylarının maruz kaldığı aşırı ısının, erkek fetüslerin daha hassas olan biyolojik yapısı üzerinde baskı kurduğunu düşünüyor. Bu durum, özellikle ileri yaştaki annelerde ve daha önce erkek çocuk sahibi olmamış kadınlarda çok daha baskın bir şekilde hissediliyor. Coğrafi olarak ekvatora yakın olan ve yıllık sıcaklık ortalaması yüksek seyreden bu bölgelerde, demografik yapının gelecekte nasıl şekilleneceği büyük bir merak konusu haline geldi.
Mevsimsel Faktörler ve Erkek Doğurganlığı Üzerine Yeni Veriler
Konu sadece doğumlarla da sınırlı kalmıyor; Manchester Üniversitesi araştırmacıları, meselenin kökenine inerek erkek doğurganlığını da mercek altına aldı. Danimarka ve Florida gibi birbirinden farklı iklim kuşaklarında yaşayan 15 binden fazla erkek üzerinde yapılan analizler, sperm kalitesinin mevsimsel geçişlerden doğrudan etkilendiğini gösterdi. Şaşırtıcı bir şekilde, sperm kalitesinin yaz aylarında kış aylarına oranla çok daha yüksek olduğu tespit edildi. Bu durum, biyolojik saatimizin ve üreme kapasitemizin mevsimsel ritimlerle ne kadar iç içe olduğunu kanıtlıyor.
Türkiye gibi dört mevsimin yaşandığı ancak son yıllarda aşırı sıcak dalgalarıyla mücadele eden ülkelerde de benzer biyolojik değişimlerin yaşanabileceği öngörülüyor. Bilimsel literatürde, aşırı sıcakların vücutta oluşturduğu oksidatif stresin genetik materyal üzerinde kalıcı etkiler bırakabileceği bilinmektedir. Bu noktada, hamile kadınların ve baba adaylarının ekstrem hava koşullarına karşı korunması, sadece bireysel bir sağlık tedbiri değil, toplumsal bir güvenlik meselesi olarak değerlendirilmelidir. İklim krizinin demografik etkileri, önümüzdeki yıllarda hükümetlerin sağlık ve nüfus politikalarını yeniden gözden geçirmesine neden olabilir.
