Lale Çetin
Karayip Denizi’nin ortasında, Soğuk Savaş’tan kalma bir ideolojik kale olan Küba, bugünlerde tarihinin en karanlık ekonomik darboğazlarından birini yaşıyor. Başkent Havana’nın estetik silueti, bir süredir yakıt bulunamadığı için toplanamayan çöp dağlarının gölgesinde kalmış durumda. Ancak bu kentsel felaketin ardında, kapalı kapılar ardında yürütülen ve Washington-Havana hattında dengeleri kökten değiştirebilecek tehlikeli bir satranç müsabakası dönüyor.
ABD’nin ağırlaştırdığı ambargo ve petrol sevkiyatına yönelik ‘ulusal acil durum’ ilanı, Küba ekonomisini nefessiz bırakırken, diplomatik koridorlarda yankılanan bir iddia gündeme bomba gibi düştü. ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio’nun, Küba’nın eski Devlet Başkanı Raul Castro’nun torunu ve yakın koruma ekibinin başındaki isim olan Raul Guillermo Rodriguez Castro ile gizli görüşmeler yürüttüğü öne sürüldü. Axios tarafından sızdırılan bu temaslar, sadece bir diplomasi trafiği değil, aynı zamanda mevcut Küba yönetiminin meşruiyetine indirilmiş bir darbe niteliği taşıyor.
Diplomasinin Arka Kapısı: Raul Castro’nun Torunu Masada
Washington yönetiminin, Küba’nın mevcut Devlet Başkanı Miguel Diaz-Canel’i tamamen baypas ederek doğrudan ‘Castro ailesi’ ile temasa geçmesi, Beyaz Saray’ın adadaki gerçek güç odağını nerede gördüğünün açık bir ilanıdır. ‘Oldukça dostane’ geçtiği iddia edilen bu görüşmelerin, klasik bir müzakereden ziyade geleceğe yönelik bir zemin yoklaması olduğu belirtiliyor. Uzmanlar, bu stratejiyi ‘bypass diplomasisi’ olarak adlandırırken, ABD’nin Raul Castro’yu hâlâ ülkenin tek gerçek karar vericisi olarak kabul ettiğini vurguluyor. Donald Trump’ın ‘Küba kesinlikle bir anlaşma yapmalı’ yönündeki sert çıkışı, bu gizli temasların aslında bir ‘teslimiyet mi yoksa yeni bir başlangıç mı?’ sorusunu beraberinde getiriyor.
Ekonomik Abluka ve Havana’nın Derinleşen Çöp Krizi
Siyasi arenadaki bu ısınma, Küba sokaklarındaki soğuk gerçeklikle taban tabana zıt bir manzara sergiliyor. Yakıt krizinin lojistik zincirleri kırmasıyla birlikte Havana’da çöp kamyonları kontak kapatmış durumda. Hijyen koşullarının hızla kötüleşmesi, toplum sağlığını tehdit eden bir salgın riskini de beraberinde getiriyor. Küba Devlet Başkanı Diaz-Canel’in ‘Bu bizi tamamen boğmak anlamına geliyor’ şeklindeki isyanı, adadaki çaresizliğin en üst düzeyden itirafı olarak değerlendiriliyor. Bölge analistlerine göre, Washington’ın petrol ablukası sadece bir ekonomik yaptırım değil, aynı zamanda halkın yaşam standartlarını çökerterek içeriden bir toplumsal patlamayı tetikleme amacı güden stratejik bir manevradır. Sonuç olarak, Rubio ile Castro’nun torunu arasındaki bu gizli temasların adadaki rejimin geleceğini mi belirleyeceği, yoksa Havana sokaklarındaki öfkenin mi bir değişimi tetikleyeceği önümüzdeki günlerin en kritik sorusu olmaya devam edecek.
