Demokratik Kongo Cumhuriyeti’nde Nadir Virüs Alarmı
Demokratik Kongo Cumhuriyeti’nin Ituri bölgesine bağlı Bunia kentindeki büyük bir hastanede çalışan 49 yaşındaki üç çocuk babası hemşire Etienne Ezo, Mongbwalu altın madeni bölgesinden gelen kritik durumdaki hastaları tedavi ettiği sırada Ebola virüsünün nadir görülen Bundibugyo suşunu kaptı ve zorlu bir tedavi sürecinin ardından hayatta kalmayı başardı. Ezo’nun tedavi gördüğü dönemde bölgede standart testlerle tespit edilemeyen bu nadir tür, en az 63 kişinin ölümüne yol açmış ve 393 kişiye bulaşmıştı. Bundibugyo suşuna karşı onaylanmış bir aşı veya spesifik bir tedavi yöntemi bulunmuyor.
Tanı İçin Kan Örnekleri 3 Bin 200 Kilometre Taşındı
Etienne Ezo, hastanede karantinaya alınan sekiz sağlık çalışanından biri oldu. Kesin teşhis konulabilmesi için alınan kan örnekleri, başkent Kinshasa’da yer alan laboratuvara ulaştırılmak üzere yaklaşık 3 bin 200 kilometre uzağa gönderildi. Ezo’ya uygulanan on kan testinden ancak üçüncüsünde virüsün varlığı kesinleşti. Test sonuçlarının netleştiği 15 Mayıs tarihinde Kongo Sağlık Bakanlığı Ituri’de resmi olarak Ebola salgını ilan etti. Bir gün sonra ise Dünya Sağlık Örgütü, salgının yayılım hızını gerekçe göstererek uluslararası öneme sahip halk sağlığı acil durumu ilan etti. Kayıtlar, bölgedeki ilk vakanın ocak ayına kadar uzandığını gösteriyor.
Bölgelere Göre Ölüm Oranları Değişkenlik Gösteriyor
Etienne Ezo, kendisiyle birlikte üç meslektaşının hayatta kalmasını, 2017 yılındaki başka bir salgında uygulanan ‘Zaire’ türü aşısına borçlu olduklarını ifade etti. Zaire aşısının Bundibugyo suşuna karşı koruyuculuğu henüz resmi olarak kanıtlanmasa da erken izole ve destekleyici tedaviler hayatta kalma oranını doğrudan etkiliyor. Sağlık altyapısı görece gelişmiş olan ve 16 vaka bildiren Uganda’da ölüm oranı yüzde 6 seviyesindeyken, sağlık çalışanlarına güvensizliğin yüksek olduğu Ituri’de bu oran yüzde 13,6’ya çıkıyor. Karantinadan kaçışların yaşandığı ve 19 vakanın saptandığı Kuzey Kivu eyaletinde ise ölüm oranı yüzde 68’e ulaşıyor.
Lojistik Krizler ve Güvenlik Sorunları Ekipman Sevkiyatını Zorlaştırıyor
Ezo’nun tedavi gördüğü süreçte kişisel koruyucu donanım yetersizliği nedeniyle yakın bir meslektaşı hayatını kaybetti. Bölgede 30 yılı aşkın süredir çatışan en az 100 silahlı grubun varlığı, koruyucu malzeme sevkiyatını zorlaştırıyor. Dünya Sağlık Örgütü, cuma günü Kongo’ya 200 metrik ton koruyucu ekipman ulaştırıldığını ancak ihtiyacın devam ettiğini açıkladı. Salgındaki vaka sayıları 29 Mayıs ile 5 Haziran tarihleri arasında yüzde 45 artarak 394’e ulaştı. Afrika Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezi Direktörü Dr. Jean Kaseya, uluslararası taahhüt edilen 500 milyon dolarlık yardımın henüz 3 milyon dolardan az bir kısmının ulaştığını belirtti.
Toplumsal Baskı ve Virüsün Vücutta Kalma Riski
Salgından kurtulup görevine dönen Etienne Ezo, bölge halkının bir kısmının Ebola’nın gerçek bir hastalık olmadığına inanması nedeniyle tehditler aldığını açıkladı. Dünya Sağlık Örgütü Genel Direktörü Dr. Tedros Adhanom Ghebreyesus da dezenformasyonun virüs kadar hızlı yayıldığı uyarısında bulundu. Ezo, iyileşen hastaların 18 ay boyunca izleneceği DSÖ programına dahil edildi. Ebola virüsü, klinik olarak iyileşme sağlandıktan sonra da gözlerde, merkezi sinir sisteminde ve testislerde aylarca gizlenebiliyor ve yeniden nüksedebiliyor.
Kaynak: Hürriyet
