Japon parlamentosu, imparatorluk ailesinin üye sayısının giderek azalmasının yarattığı endişeleri gidermek amacıyla, veraset kurallarını esneten yeni bir yasa tasarısını resmen onayladı. Tokyo’da kabul edilen yasal düzenleme, hanedanın geleceğini güvence altına almayı hedeflerken, kadınların tahta çıkma yasağını ise korumaya devam ediyor.
Meclisten geçen yeni düzenleme uyarınca, hanedanın 15 yaşından büyük olan uzak erkek akrabalarının aileye katılmasına izin veriliyor. Ayrıca kadın üyelerin, hanedan dışından kişilerle evlilik yapmaları durumunda dahi mevcut kraliyet statülerini muhafaza etmeleri sağlanıyor. Buna karşın, kadınların tahta çıkışını engelleyen temel yasa maddesinde herhangi bir değişikliğe gidilmedi.
Prenses Aiko İçin Taht Yolu Kapalı Kalmaya Devam Ediyor
Kamuoyunda kadın bir hükümdara yönelik son derece güçlü bir destek bulunmasına rağmen, mevcut imparatorun tek çocuğu olan Prenses Aiko’nun tahta geçme hakkı bulunmuyor. Yaklaşık 2 bin 600 yılı aşan geçmişiyle dünyanın kesintisiz devam eden en eski kalıtsal monarşisi kabul edilen Japonya’da, kadın imparator yasağı aslında görece yakın bir döneme dayanıyor. Gazeteci Mayu Yoşida, BBC Dünya Servisi’ne yaptığı açıklamada, bu yasağın yaklaşık 130 yıl önce mevzuata eklendiğini, bu tarihten önce ise ülkede kadın imparatorların hüküm sürdüğünü belirtiyor.
Güncel taht sıralamasında ilk sırada imparatorun 60 yaşındaki erkek kardeşi Fumihito yer alıyor. İkinci sırada ise Fumihito’nun 19 yaşındaki oğlu Prens Hisahito bulunuyor. Üçüncü sırada ise tahtın son uygun adayı olan imparatorun 90 yaşındaki amcası yer alıyor. Mevcut mevzuatta reform yapılmaması durumunda, Prens Hisahito’nun erkek bir evladı olmaması halinde imparatorluk soyunun tamamen son bulma riski bulunuyor. Ancak yeni yasayla birlikte, eski imparatorluk kollarından 11’inin erkek torunları yeniden aileye kabul edilebilecek. Bu aile kolları İkinci Dünya Savaşı’nın ardından imparatorluk ailesinden çıkarılmıştı.
Eski Hanedan Kolları Yeniden Aileye Katılabilecek
Yeni onaylanan düzenleme kapsamında, İkinci Dünya Savaşı sonrasında imparatorluk ailesinden çıkarılan 11 eski kolun erkek torunları yeniden hanedan bünyesine kabul edilebilecek. Resmi görevleri üstlenebilecek kraliyet üyesi sayısının 16’ya kadar gerilemesi, bu radikal adımın atılmasında belirleyici rol oynadı. Ancak Seişin Joşi Üniversitesi’nden iletişim profesörü David McNeill, savaştan sonra hanedandan ayrılan ailelerin bugünkü torunlarının, kısıtlayıcı yaşam kuralları ve saray hayatı nedeniyle bu görevleri üstlenmeye çok istekli olmayabileceğine dikkat çekiyor.
Yasayla getirilen bir diğer yenilik ise kadın üyelerin halktan kişilerle evlense dahi kraliyet statülerini kaybetmemesi oldu. Geçmişte, Prenses Mako’nun 2021 yılında üniversite arkadaşıyla evlenmek için unvanlarından vazgeçmesi örneğinde olduğu gibi, kadın üyeler evlendiklerinde aileden ayrılmak zorundaydı. Yeni reform, resmi törenlerde ve kamuoyu önünde görev alabilecek geniş bir kraliyet ailesi yapısını korumayı amaçlasa da kadın üyelerin halktan eşlerinden doğacak çocukların tahta geçiş hakkı bulunmayacak.
Tarihi Değişiklik ve Kamuoyu Tartışmaları
19 yaşındaki Prens Hisahito’nun bir erkek çocuğu olmaması durumunda veraset hattının kesilecek olması endişeleri tırmandırırken, kabul edilen bu yasa İmparatorluk Hanedanı Yasası’nın ana metninde 1949 yılından bu yana yapılan ilk büyük reform niteliğini taşıyor. Erkek varis sıkıntısı ülke genelinde endişe kaynağı olmaya devam ederken, kadınların tahta geçişi konusundaki siyasi bölünme de sürüyor. Başbakan Sanae Takaichi ile muhafazakar siyasi liderler, imparatorluğun meşruiyeti için yalnızca erkeklerin tahta geçebileceği kuralların korunması gerektiğini savunuyor.
Yapılan anketler ise Japon halkının kadın hükümdar fikrini güçlü bir şekilde desteklediğini ortaya koyuyor. Mainichi Shimbun gazetesinin Haziran ayında gerçekleştirdiği ve 2 binden fazla kişinin katıldığı anket çalışmasında katılımcıların yüzde 70’inden fazlası kadın imparator seçeneğine onay verdi. Kyodo News anketinde ise bu oran yüzde 83 olarak kaydedildi. Prof. David McNeill, bu konunun sürekli gündem değerini korumasında Japon toplumunda son dönemde yoğunlaşan cinsiyetçilik tartışmalarının da önemli bir payı olduğunu ifade ediyor.
Kaynak: Bbc
