Hatice Günaslan
Hint Okyanusu’nda Gerilim Tırmanıyor
Sri Lanka karasuları açıklarında, İran donanmasına ait 180 mürettebatlı IRIS Dena savaş gemisi, şafak vakti yaşanan bir olayın ardından imdat çağrısı yaptı. Bölgedeki diplomatik ve güvenlik çevrelerini alarma geçiren bu hadise, Hint Okyanusu’nun stratejik sularında yeni bir gerilim dalgası yarattı. İran sınırına binlerce kilometre uzakta gerçekleşen bu olay, geminin sadece vurulduğu iddialarıyla değil, aynı zamanda olayın nedenine dair belirsizliklerle de uluslararası dikkatleri üzerine çekti. Sri Lanka Dışişleri Bakanı Vijitha Herath, mecliste yaptığı açıklamada, adanın güney kıyılarına yakın bir noktada vurulan gemideki 32 denizcinin “ağır yaralı” olarak kurtarıldığını doğruladı. Bu kurtarma operasyonu sırasında yaralı denizciler, Galle kentindeki hastaneye sevk edilirken, bölgede geniş çaplı güvenlik önlemleri alındı.
Kayıp Mürettebat ve Uluslararası Arama Çalışmaları
Olayın ardından Sri Lanka Savunma Bakanlığı, gemideki kayıp mürettebatı bulmak için kapsamlı bir arama ve kurtarma operasyonu başlattı. Adanın yaklaşık 40 kilometre güneyinde gerçekleşen bu hadisenin ardından, kayıp denizcilerin akıbeti hakkında endişeler artıyor. Arama çalışmalarını sürdüren yetkililer, bir yandan umutlarını korurken, diğer yandan mürettebatın geri kalanına ne olduğuna dair net bir bilgiye ulaşılamaması nedeniyle umutların giderek azaldığını ifade ediyor. Bu tür deniz kazalarında, özellikle açık denizde, zamanın önemi hayati bir rol oynamaktadır. Kayıp personelin aileleri ve yakınları için de bu belirsizlik, derin bir acı kaynağıdır.
Sri Lanka’nın Uluslararası Yükümlülüğü
Sri Lanka Donanma Sözcüsü Buddhika Sampath, yürütülen kurtarma operasyonunun uluslararası denizcilik hukuku ve arama-kurtarma yükümlülükleri çerçevesinde gerçekleştirildiğini vurguladı. Sampath, Hint Okyanusu’ndaki kendi arama ve kurtarma bölgeleri içinde yapılan bu yardım çağrısına yanıt vermelerinin bir zorunluluk olduğunu belirtti. Ancak operasyona başka bir ülkenin ordusunun da dahil olması nedeniyle, Sri Lanka donanması ve hava kuvvetleri, kurtarma faaliyetlerine ilişkin görüntü veya detay paylaşımında bulunmayacaklarını açıkladı. Bu durum, olayın etrafındaki gizemi daha da artırmaktadır. İki donanma gemisi ve bir uçağın görevlendirildiği bu geniş çaplı operasyon, Sri Lanka’nın bölgedeki stratejik konumunu ve uluslararası işbirliğindeki rolünü bir kez daha gözler önüne serdi.
Saldırı İddiaları ve Diplomatik Hassasiyet
Parlamentoda bir muhalefet milletvekili, İran savaş gemisine yönelik olayın ABD-İsrail’in İran’a yönelik saldırılarının bir parçası olup olmadığını sorguladı. Dışişleri Bakanı Herath, bu hassas soruya doğrudan bir yanıt vermekten kaçınarak, gemideki patlamaya neyin sebep olduğuna dair resmi bir açıklama yapmadı. Bu durum, uluslararası ilişkilerdeki mevcut gerilimleri ve bölgesel çatışma potansiyellerini yansıtmaktadır. IRIS Dena’nın yakın zamanda Hindistan’ın Visakhapatnam kentinde düzenlenen MILAN 2026 tatbikatına katılmış olması, geminin seyir güzergahı ve olayın zamanlamasıyla ilgili soruları da beraberinde getirmektedir. Tatbikat dönüşü yaşanan bu hadise, olayın sadece teknik bir arıza olabileceği ihtimalini zayıflatmakta ve dış müdahale iddialarını güçlendirmektedir.
IRIS Dena İçin İkincil Kurtarma Operasyonu
Olayın hemen ardından, Sri Lanka donanması ve hava kuvvetleri, ayrıca IRIS Dena için ikincil bir kurtarma operasyonu başlattı. Geminin, Galle kenti yakınlarında, ada ülkesinin güney kıyılarında karaya oturması üzerine ortak bir operasyonla müdahale edildi. Donanma sözcüsüne göre, geminin vurulduğuna dair yapılan imdat çağrısı üzerine ekipler hızla bölgeye sevk edilerek, öncelikle mürettebatın güvenli tahliyesine odaklandı. Kurtarılan en az 30 mürettebat, Galle’deki Karapitiya Hastanesi’ne kaldırıldı. Bu durum, ilk patlama veya saldırı sonrası geminin kontrolünü kaybetmiş olabileceği ihtimalini akla getirmektedir. Tüm bu gelişmeler, Hint Okyanusu’nun hassas sularında yaşanan bu trajik olayın çok boyutlu ve karmaşık bir yapısı olduğunu ortaya koymaktadır.
