Özlem Kocabaş
Diplomatik Sessizlik Yerini Barut Kokusuna Bıraktı
Ankara koridorlarında bir süredir konuşulan ‘ Orta Doğu’da kim elini taşın altına koyacak?’ sorusunun cevabı Londra’dan geldi. İngiliz hükümeti, bölgedeki gerilimi sadece izlemekle yetinmeyeceğini ilan ederek Hürmüz Boğazı’na kapsamlı bir askerî sevkiyat başlattı. Resmî açıklamalarda ‘seyrüsefer güvenliği’ ve ‘savunma odaklı misyon’ gibi kibar ifadeler kullanılsa da meselenin özü çok başka. ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’a yönelik sert tutumu ve barış tekliflerini geri çevirmesi, bölgeyi bir barut fıçısına çevirmiş durumda. İngiltere ise bu fıçı patlamadan önce vanaların kontrolünü eline almak istiyor.
Sadece Gemi Değil Teknoloji Ordusu Gönderiliyor
Savunma Bakanlığı’nın kasasından çıkan 115 milyon sterlinlik paket, aslında bu operasyonun ne kadar ciddiye alındığının en büyük kanıtı. İngilizler bölgeye sadece asker göndermiyor; deniz altındaki mayınları avlayacak otonom sistemlerden, insansız hava araçlarını avlayacak ‘Beehive’ teknolojisine kadar ne varsa sahaya sürüyor. Özellikle Type 45 sınıfı destroyer olan HMS Dragon’un bölgeye ulaşması, deniz trafiği üzerindeki denetimin tamamen değişeceği anlamına geliyor. Yani artık o sular üzerinden geçen her varil petrolün rotasını Londra’daki operasyon merkezi de takip edecek.
Perde Arkasında İngiliz Aklı Devrede
Güvenlik çevrelerinde konuşulanlara göre İngiltere, her zamanki stratejisini uyguluyor: Ön planda görünmeden masayı yönetmek. Ancak Trump’ın öngörülemez hamleleri ve İran’ın uranyum zenginleştirme tehditleri, İngilizleri ‘görünmez’ kalmaktan vazgeçirdi. Diego Garcia üssündeki hareketlilik ve Typhoon savaş uçaklarının devriye hazırlığı, havadan ve denizden tam bir kuşatmanın sinyalini veriyor. Uzmanlar, bu hamlenin sadece İran’a değil, bölgedeki tüm aktörlere ‘burada ben de varım’ mesajı taşıdığını vurguluyor.
Gerilim Tırmanıyor: İran’dan Sert Tepki
Tahran cephesi ise bu askerî yığınağı sessizce izlemiyor. İran Dışişleri Bakanlığı’ndan gelen açıklamalar, Hürmüz Boğazı’nın ‘bölge dışı aktörlerin oyun alanı’ olmayacağı yönünde. İngiltere ve Fransa’nın bölgeye savaş gemisi gönderme planına karşı İran’ın misilleme yapabileceği konuşuluyor. Avustralya’nın da erken uyarı uçaklarıyla İngiltere’ye destek vermesi, koalisyonun genişleyeceğini gösteriyor. Peki, bu durum vatandaşı nasıl etkiler? Hürmüz’deki en ufak bir tıkanma, küresel enerji piyasalarında deprem etkisi yaratabilir. Ankara ise bu satranç hamlelerini yakından takip ederek bölgedeki yeni dengelere göre pozisyon alıyor.
