Osman Pınarbaşı
Fransa’da modern zamanların en sarsıcı adalet mücadelelerinden biri olarak tarihe geçen ve toplumsal cinsiyet tartışmalarını kökten değiştiren ‘Pelicot Davası’, mağdurun bizzat kaleme aldığı hatıratıyla yeni bir boyut kazandı. 73 yaşındaki Gisele Pelicot, on yıl boyunca eski eşi tarafından uyuşturularak onlarca yabancının cinsel saldırısına maruz bırakıldığı o karanlık dönemi, ‘A Hymn to Life’ (Yaşama Övgü) adlı kitabıyla kamuoyunun takdirine sundu. Bu eser, sadece bir mağduriyet öyküsü değil, aynı zamanda sessizliğe mahkûm edilmek istenen bir kadının, tüm dünyaya ilham veren haysiyet mücadelesinin manifestosu niteliğindedir.
Hukuk Reformu ve Toplumsal Yüzleşmenin Miladı
Pelicot’un davası, Avrupa hukuk sisteminde rıza kavramının ve cinsel saldırı yasalarının yeniden tanımlanması için bir dönüm noktası oldu. 30 yıllık mesleki süzgecimden geçirdiğimde; bir davanın kişisel bir dramdan çıkıp küresel bir farkındalık hareketine dönüşmesinin en somut örneğini görüyoruz. Gisele Pelicot’un kendisine tanınan anonimlik hakkından elinin tersiyle iterek vazgeçmesi, adalet arayışında ‘utanç’ kavramını kurbandan alıp suçluya iade eden devrimsel bir hamledir. Eğer o gün bu kararı almasaydı, bugün mahkûm edilen 50 erkek, toplumun içinde ‘saygın komşular’ veya ‘sıradan iş arkadaşları’ maskesiyle yaşamaya devam edecekti. Uzmanlar, Pelicot’un bu duruşunun, Fransa başta olmak üzere birçok ülkede cinsel şiddet vakalarında yargılama usullerini kalıcı olarak değiştireceğini öngörüyor.
İhanetin Gölgesinden Yeniden Doğuşa Uzanan Yol
Kitapta yer alan en çarpıcı detaylar, ihanetin boyutlarını ve Pelicot’un yaşadığı psikolojik yabancılaşmayı gözler önüne seriyor. Polisin kendisine ’53 erkeğin evine gelip tecavüz ettiğini’ söylediği anı ‘cehennemi yaşamak’ olarak betimleyen Pelicot, bir yanda günlük ev işlerini yapan sadık bir eş, diğer yanda iradesi dışında bir dehşet sarmalına hapsedilen bir kurban arasındaki o ince çizgiyi sarsıcı bir dille aktarıyor. Kendisini ‘bahçe kapısında sahibini bekleyen bir köpek gibi’ hissettiğini itiraf etmesi, sistematik manipülasyonun insan ruhunda bıraktığı tahribatın en acı kanıtıdır.
Ancak Pelicot’un hikâyesi bir yıkımla değil, mucizevi bir iyileşmeyle sonlanıyor. Dünyanın dört bir yanından gelen mektuplardan güç alan Pelicot, kitabının finalinde yeniden aşık olduğunu ve hayata tutunduğunu müjdeliyor. ‘İnsanlara hâlâ inanıyorum, intikamım yeniden sevmek ve yaşamak olacak’ sözleri, travmanın ardından küllerinden doğan bir kadının zafer çığlığıdır. Bu duruş, cinsel şiddetle mücadelede mağdurların sadece adaletle değil, yaşam sevinciyle de iyileşebileceğini kanıtlayan en güçlü örnektir.
