Abdullah Sirkeci
Avrupa’nın enerji haritası üzerinde yükselen diplomatik gerilim, Slovakya ve Ukrayna arasında telafisi güç bir krize dönüşmek üzere. Slovakya Başbakanı Robert Fico, resmi kanallar aracılığıyla yaptığı açıklamada, Kiev yönetimini oldukça kritik bir noktadan; acil durum enerji tedarikinden vurdu. Fico, Ukrayna Devlet Başkanı Vladimir Zelenskiy’e hitaben yayımladığı ultimatomda, durdurulan petrol sevkiyatının derhal başlatılmaması durumunda Slovakya’nın Ukrayna’ya sağladığı elektrik enerjisini keseceğini duyurdu. Bu hamle, savaşın gölgesindeki bölgede enerji güvenliği tartışmalarını yeniden alevlendirdi.
Enerji Koridorunda Restleşme: Druzhba Hattı ve Elektrik Tehdidi
Slovakya Başbakanı’nın açıklamaları, aslında bir süredir alttan alta devam eden enerji anlaşmazlığının su yüzüne çıkmış hali. Fico, Ukrayna tarafına Pazartesi gününe kadar süre tanıyarak, “Eğer Ukrayna, Slovakya’ya yönelik petrol sevkiyatını yeniden başlatmazsa, aynı gün Slovak firmalarından Ukrayna’ya yapılan acil durum elektrik tedarikini durdurmalarını talep edeceğim” ifadelerini kullandı. Bilindiği üzere, Druzhba petrol boru hattı üzerinden gelen Rus petrolü, Slovakya ekonomisi ve enerji arzı için hayati önem taşıyor. Fico, boru hattındaki teknik arızaların giderildiğini ancak akışın durmasının tamamen siyasi bir karar olduğunu savunuyor.
Uzmanlar, Slovakya’nın Ukrayna için kritik bir “enerji can simidi” olduğunu belirtiyor. Özellikle savaş nedeniyle enerji altyapısı ağır hasar alan Ukrayna için Slovakya üzerinden gelen acil durum elektrik desteği, şebekenin çökmesini engelleyen temel unsurlardan biri. Fico’nun bu kartı masaya sürmesi, bölgedeki jeopolitik dengeleri sarsabilecek nitelikte. Analistler, bu durumun sadece bir ikili kriz değil, aynı zamanda Avrupa Birliği içindeki enerji dayanışması protokollerini de test edeceğini öngörüyor.
Ekonomik Kayıplar ve Diplomatik Gerilimin Arka Planı
Başbakan Fico, Zelenskiy yönetimini Slovakya’ya karşı “düşmanca” bir tutum sergilemekle suçlarken, bu tutumun faturasının ağır olduğunu iddia ediyor. Fico’ya göre, Ukrayna’nın daha önce gaz sevkiyatını kısıtlaması Slovakya ekonomisinde yıllık 500 milyon euro seviyesinde bir kayba yol açtı. Şimdi ise petrol akışının kesilmesiyle bu zararın katlanarak artacağı ve lojistik sektörünün büyük bir darbe alacağı öngörülüyor. Slovakya Başbakanı, “Savaşı desteklemediğimiz için hedef alınıyoruz” diyerek, ülkesinin barışçıl yaklaşımının Kiev tarafından yanlış anlaşıldığını savundu.
Olayın insani boyutuna da dikkat çeken Fico, halihazırda 180 bine yakın Ukraynalı mülteciye ev sahipliği yaptıklarını ve insani yardımları aksatmadıklarını hatırlattı. Ancak, 90 milyar euro değerindeki askeri kredi paketlerine dahil olmayı reddetmesinin haklı bir gerekçeye dayandığını vurguladı. Slovak petrol arıtma devi Slovnaft‘ın motorin ihracatını durdurarak iç piyasaya yönelmesi, krizin ekonomik yansımalarının ilk somut adımı olarak görülüyor. Şimdi tüm gözler, Kiev’den gelecek yanıta ve Pazartesi günü dolacak olan süreye çevrilmiş durumda.
