Lale Çetin
Kafkasya’da Güvenlik Dengeleri Değişiyor
Ermenistan’ın başkenti Erivan, bugün Avrupa siyasetinin kalbinin attığı merkez haline geldi. 8. Avrupa Siyasi Topluluğu Zirvesi, “Çoklu kriz dönemlerinde Avrupa’nın birliğini ve tutarlılığını sürdürmek” başlığıyla kapılarını açarken, masadaki en kritik başlık bölgesel güvenlik ve yeni iş birliği modelleri oldu. AB Konseyi Başkanı Antonio Costa ile zirveye eş başkanlık yapan Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan, yaptığı açılış konuşmasında bu buluşmanın sadece ülkeleri için değil, tüm bölge için tarihi bir dönüm noktası olduğunu vurguladı.
TRIPP Projesi: Yeni Bir Koridorun Ayak Sesleri
Zirvenin en çok konuşulan ve siber güvenlikten fiziksel lojistiğe kadar geniş bir alanı etkilemesi beklenen gelişmesi, Azerbaycan ile sağlanan barış sonrası hayata geçirilecek olan projeydi. Paşinyan, geçtiğimiz yıl ulaşılan barış anlaşmasının meyvelerini toplamaya başladıklarını ifade ederek, “Uluslararası Barış ve Refah İçin Trump Rotası” (TRIPP) projesini duyurdu. Bu proje, bölgesel yolların açılmasını ve uluslararası güzergahların tüm yönlerde aktif hale gelmesini amaçlıyor. Güvenlik uzmanları, bu tür devasa altyapı projelerinin bölgedeki gerilimi düşüreceğine ancak aynı zamanda yeni bir dijital ve fiziksel veri hattı güvenliğinin de ön plana çıkacağına dikkat çekiyor.
Diplomaside İlklerin Günü: Türkiye de Masada
Erivan’daki bu dev organizasyon, daha önce eşi benzeri görülmemiş diplomatik temaslara da sahne oldu. Paşinyan, konuşmasında Türkiye ile olan ilişkilere özel bir parantez açtı. 2022’de Prag’daki ilk zirvede Cumhurbaşkanı ile yaptığı görüşmeyi hatırlatan Başbakan, bugün Erivan’da Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Yardımcısı’nı ağırlıyor olmanın önemini dile getirdi. Bu ziyaret, Türkiye’den Ermenistan’a bu düzeyde gerçekleştirilen ilk ziyaret olması bakımından büyük bir sembolik değere sahip. Sadece Türkiye değil; İngiltere, İtalya, Estonya ve Lüksemburg gibi birçok ülkenin lider kadrosu da ilk kez Ermenistan topraklarında bir araya gelmiş oldu.
Barışın Güvenlik Boyutu ve 2028 Hedefi
Bölgedeki istikrarın en somut göstergesi, Paşinyan’ın “İki yıldır çatışma sonucu can kaybı yaşanmadı” sözleriyle tescillendi. Bağımsızlık sonrası dönemde bir ilk olan bu durum, Kafkasya’daki güvenlik paradigmasının tamamen değiştiğini gösteriyor. Azerbaycan Cumhurbaşkanı’nın da zirveye uzaktan katılım sağlaması, iki ülke arasındaki normalleşme sürecinin ne kadar ciddi bir zemine oturduğunun kanıtı niteliğined. Paşinyan, bu güven ortamının devam etmesi halinde 2028 yılındaki zirve için Azerbaycan’ı ziyaret etme arzusunda olduğunu belirterek, geleceğe yönelik barış mesajını perçinledi. Vatandaşların ve yatırımcıların bölgedeki yeni düzeni yakından izlemesi, stratejik adımlar için büyük önem taşıyor.
