Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), Avrupa genelinde etkili olan ve 21 Haziran tarihinden bu yana bin 300’den fazla insanın hayatını kaybetmesine yol açan aşırı sıcak hava dalgası nedeniyle acil durum uyarısı yaptı. DSÖ Genel Direktörü Tedros Adhanom Ghebreyesus, iklim krizinin tetiklediği bu meteorolojik afet kapsamında kıtada 150 milyon insanın aşırı yüksek sıcaklıklarla mücadele ettiğini, altyapı sistemlerinin çöktüğünü ve eğitime ara verildiğini açıkladı.
Avrupa’da Sessiz Katil Alarmı
Ghebreyesus, yüksek sıcaklıkların vücutta yarattığı baskıyı “sessiz katil” olarak tanımlayarak, Avrupa’daki konut, iş yeri ve okul tasarımlarının bu derece yüksek sıcaklık rekorlarına dayanacak yapısal donanıma sahip olmadığını belirtti. Genel Direktör, küresel ortalamanın iki katı hızla ısınan Avrupa’nın, dünyanın en hızlı sıcaklık artışı yaşayan kıtası konumunda bulunduğunu vurguladı.
Geçmiş dönemlerde nadiren meydana gelen kavurucu sıcaklıkların artık her yıl yaşandığına işaret eden Ghebreyesus, üye ülkelerle sağlık sistemlerinin müdahale gücünü artırmak için ortak çalışmalar yürüttüklerini bildirdi. DSÖ lideri, tüm Avrupa hükümetlerine, halk sağlığını koruma amacıyla acilen sıcaklıkla mücadele eylem planlarını devreye sokma çağrısında bulundu.
DSÖ’den Hayati Korunma Önlemleri Rehberi
DSÖ, resmi internet sitesi üzerinden yayımladığı koruyucu tedbirler rehberinde, vatandaşların günün en sıcak saatlerinde dışarı çıkmamasını ve her gün en az iki ila üç saati serin alanlarda geçirmesini önerdi. Evlerin serin kalması için gece saatlerinde pencerelerin açılarak serin havadan yararlanılması, gündüz ise dışarıdaki sıcak havanın içeri girmesini önlemek adına pencerelerin kapatılıp perdelerin çekilmesi istendi.
Rehbere göre vantilatörler yalnızca hava sıcaklığı 40 derecenin altındayken kullanılmalı, zira bu sınırın üzerindeki sıcaklıklarda cihazlar hava sirkülasyonu ile vücut ısısını daha da yükseltebiliyor. Klima kullanımında ise termostatın 27 dereceye ayarlanıp vantilatörle desteklenmesi durumunda, hissedilen sıcaklığın 4 derece düşeceği ve soğutma kaynaklı elektrik tüketiminde yüzde 70’e varan tasarruf sağlanabileceği aktarıldı.
Bireysel korunma için hafif ve bol giysilerin tercih edilmesi, soğuk duş alınması, vücudun ıslak bezle serinletilmesi ve saatte en az bir bardak (günde 2 ila 3 litre) su içilmesi tavsiye ediliyor. Ayrıca 65 yaş üstü bireyler, kronik kalp, akciğer veya böbrek hastaları ile yalnız yaşayanların yakından takip edilmesi gerektiği vurgulandı. Bebeklerin ve evcil hayvanların park halindeki araçlarda kesinlikle bırakılmaması, bebek arabalarının ise kuru örtüler yerine ince ıslak bezlerle gölgelendirilmesi uyarısı yapıldı.
Almanya, Polonya ve Çekya’da Sıcaklık Rekorları Kırıldı
Avusturya merkezli sivil toplum kuruluşu Klimadashboard’un analizleri, kıtadaki tehlikenin boyutunu ortaya koydu. Alman Meteoroloji Dairesi (DWD) ile Avrupa Komisyonu Ortak Araştırma Merkezi (JRC) verilerine dayanan çalışmaya göre, Türkiye hariç Avrupa ülkelerinde tam 381 milyon insan 30 santigrat derecenin üzerindeki sıcaklıklara doğrudan maruz kalacak.
Sıcak hava dalgasının en ağır vurduğu ülkelerden Almanya’da, Kubschütz kasabasında gece sıcaklığı 29,4 derecenin altına inmeyerek tarihi bir gece rekoruna imza attı. Gündüz saatlerinde ise ülkede hava sıcaklığı 41,7 dereceye ulaşarak tüm zamanların en yüksek seviyesini gördü. Alman Meteoroloji Dairesi (DWD), doğu bölgelerinde sıcaklığın 40 dereceyi aşmaya devam edeceği konusunda uyardı.
Polonya’nın Almanya sınırındaki Slubice kentinde 27 Haziran günü termometreler 38,9 dereceyi göstererek ülke tarihinin en sıcak haziran günü olarak kayıtlara geçti. Polonya Meteoroloji ve Su Yönetimi Enstitüsü (IMGW), bu değerin 2019 ve 2022 yıllarında kırılan 38,3 derecelik eski rekoru geride bıraktığını duyurdu. Uzmanlar, sıcaklıkların batı kesimlerde 42 dereceye kadar tırmanabileceğini öngörüyor.
Çekya’da da benzer bir rekor kırıldı. Çek Hidrometeoroloji Enstitüsü, ülkenin kuzeyindeki Doksany kasabasında hava sıcaklığının 41,1 dereceye ulaşarak ülke tarihindeki en yüksek sıcaklık seviyesine ulaştığını ilan etti. Yetkililer, sıcaklık rekorunun daha da yukarı çıkabileceği uyarısında bulunarak halkı önlem almaya çağırdı.
Kaynak: Hürriyet
