ABD ve İran Arasında 14 Maddelik Tarihi Mutabakat
Amerika Birleşik Devletleri Başkanı Donald Trump ve İran Cumhurbaşkanı Masoud Pezeshkian, iki ülke arasındaki askeri gerilimi sona erdirmeyi ve nihai bir barış anlaşmasına zemin hazırlamayı hedefleyen 14 maddelik mutabakat zaptını dijital ortamda imzaladı. İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi tarafından yapılan açıklamada, anlaşmanın yürürlüğe girdiği ve 60 günlük müzakere sürecinin başladığı bildirildi. Mutabakat, Lübnan dahil tüm cephelerde askeri operasyonların durdurulmasını ve İran’a yönelik yaptırımların aşamalı olarak kaldırılmasını öngörüyor.
Mohammad Bagher Ghalibaf: Sahadaki Zafer Masaya Yansıdı
İran Meclis Başkanı Mohammad Bagher Ghalibaf, devlet televizyonunda katıldığı bir mülakatta mutabakat sürecine ilişkin çarpıcı açıklamalarda bulundu. Ghalibaf, ABD ve İsrail’in savaşın başında belirlediği stratejik hedeflere ulaşamadığını savunarak, “ABD ve siyonist rejimi yendik. Silahlı kuvvetlerimizin sahadaki galibiyeti, bu müzakerelerin temel dayanağını oluşturmuştur” dedi. Kendi rolünü bir diplomattan ziyade bir savaşçı olarak tanımlayan Ghalibaf, askeri eylemlerle elde etmek istedikleri kazanımların müzakere masasında şekilleneceğini vurguladı.
Hürmüz Boğazı ve 300 Milyar Dolarlık Fon Gündemde
ABD’li üst düzey bir yetkili tarafından kamuoyuyla paylaşılan mutabakat metnine göre, İran’ın nükleer silaha sahip olmayacağı taahhüdü karşılığında önemli ekonomik adımlar atılacak. Anlaşma kapsamında, İran’ın dondurulmuş 300 milyar dolarlık fonunun serbest bırakılması ve ülkenin yeniden inşası için ABD ile bölgesel ortaklar tarafından finansman sağlanması planlanıyor. Ayrıca, Hürmüz Boğazı’nın ticari gemi trafiğine yeniden açılması ve bölgedeki deniz ablukasının 30 gün içinde tamamen kaldırılması mutabakatın en kritik maddeleri arasında yer alıyor.
Nükleer Stoklar ve Yaptırımların Kaldırılması Süreci
Mutabakatın 8. maddesi uyarınca İran, zenginleştirilmiş malzeme stoklarını Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) denetimi altında imha etmeyi kabul etti. Buna karşılık ABD, nihai anlaşmanın imzalanmasıyla birlikte Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi kararları ve tek taraflı tüm yaptırımları kaldırma taahhüdünde bulundu. 60 gün sürmesi beklenen nihai müzakereler boyunca tarafların mevcut durumu koruyacağı, İran’ın nükleer programını donduracağı, ABD’nin ise bölgeye yeni asker konuşlandırmayacağı kaydedildi.
Kaynak: Hürriyet
