Duran Kelleci
Uluslararası ilişkiler tarihinin en paradoksal süreçlerinden birine şahitlik ediyoruz. Bir yanda Cenevre’nin steril müzakere masalarında diplomatik nezaketle yürütülen pazarlıklar, diğer yanda Ortadoğu semalarında yankılanan art yakıcı sesleri… ABD ve İran arasındaki gerilim, ikinci tur görüşmelerin ardından çok daha karmaşık ve tehlikeli bir faza evrildi. Washington yönetimi, diplomasi kartını masada tutarken, askeri gücünü bölgeye yığarak Tahran üzerindeki ‘maksimum baskı’ politikasını ete kemiğe büründürüyor. Bu durum, bölgedeki dengelerin sadece bir uzlaşıyla değil, aynı zamanda her an patlamaya hazır bir barut fıçısı üzerinde durduğunu gösteriyor.
Diplomasi ve Tehdit Sarmalı: Cenevre’deki Masanın Gölgesi
Müzakerelerin ikinci turu geride kalırken, Beyaz Saray’ın takındığı üslup, diplomasiden ziyade bir ültimatomu andırıyor. Yapılan resmi açıklamalarda kullanılan “İran’ın anlaşma yapması akıllıca olur” ifadesi, diplomasi koridorlarında “aksi takdirde seçeneklerimiz masada” şeklinde okunuyor. İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ise, Batı’nın demokrasi söylemlerini pragmatik bir eleştiriyle süzerek, Washington’un asıl niyetinin jeopolitik kaynakları kontrol etmek olduğunu savunuyor. Pezeşkiyan’ın “Savaş istemiyoruz ama dayatmaya da boyun eğmeyiz” çıkışı, İran’ın savunma refleksinin hala diri olduğunu kanıtlar nitelikte. Uzmanlar, önümüzdeki haftaların sadece teknik detayların konuşulduğu bir süreç değil, tarafların birbirinin sinir uçlarını test ettiği bir psikolojik savaş sahası olacağını öngörüyor.
Çelikten Bir Kuşatma: Bölgedeki Askeri Yığınağın Şifreleri
Diplomatik manevralar sürerken, sahadaki askeri hareketlilik Trump yönetiminin “kararlılık” mesajını somutlaştırıyor. Son 24 saat içinde Ürdün’deki stratejik noktalara sevk edilen 50’den fazla F-16, F-22 ve F-35 tipi savaş uçağı, bölgedeki hava üstünlüğünü mutlak bir noktaya taşımayı hedefliyor. USS Abraham Lincoln ve yoldaki USS Gerald Ford uçak gemileriyle desteklenen bu devasa güç, sadece bir savunma kalkanı değil, bin 600 kilometre menzilli Tomahawk füzeleriyle her an bir taarruz gücüne dönüşebilecek kapasitede. İran ise bu kuşatmaya, küresel petrol ticaretinin şah damarı olan Hürmüz Boğazı’nda gerçekleştirdiği gövde gösterisi ve Rusya ile girdiği askeri iş birliğiyle yanıt veriyor. Bu hamleler, olası bir çatışmanın sadece bölgesel kalmayacağını, enerji piyasalarını ve küresel ittifakları da içine alacak bir dünya krizine dönüşebileceğinin en net işaretidir.
