Vildan Aydoğdu
Orta Doğu’da diplomasi artık son nefesini veriyor. Washington’dan sızan bilgiler, nükleer pazarlıklar için masadaki örtünün kaldırıldığını ve altından bir ultimatum çıktığını gösteriyor. ABD’li müzakereciler, Tahran yönetimine çok net bir mesaj gönderdi: “Cuma günü Cenevre’de masadayız ama ancak elinizde somut bir teklifle gelirseniz.” Bu, alışılagelmiş bir diplomatik davet değil; bu, geri dönüşü olmayan yola girmeden önceki son çıkış uyarısıdır. Eğer İran, Cuma gününe kadar nükleer programına dair tavizsiz ve ayrıntılı bir taslak sunmazsa, Cenevre’nin serin havası yerini çok daha sıcak gelişmelere bırakacak.
Trump’ın Masasındaki Son Seçenek: Ya İmza Ya Operasyon
Beyaz Saray koridorlarından sızan en çarpıcı detay, bu diplomatik girişimin bizzat Başkan Trump tarafından verilmiş “son şans” olduğudur. Analizimiz net: ABD bu kez sadece ekonomik yaptırımlarla yetinmeyecek. Eğer bu müzakere turundan bir sonuç çıkmazsa, doğrudan İran’ın en tepesindeki ismi, Ali Hamaney’i hedef alabilecek büyük çaplı bir askeri operasyon seçeneği masada duruyor. Washington, Tahran’ı köşeye sıkıştırdı ve onlara ya masada onurlu bir teslimiyet ya da sahada ağır bir bedel vaat ediyor. Bu durum, nükleer müzakerelerin sadece bir teknik detay tartışması değil, doğrudan bir rejim güvenliği meselesine dönüştüğünün kanıtıdır.
Yetkililer, tam kapsamlı bir anlaşmaya giden yolda “geçici bir anlaşma” formülünün de ihtimaller dahilinde olduğunu doğruluyor. Bu, Tahran’a nefes alması için bırakılmış küçük bir aralık olabilir. Ancak bu aralık, nükleer zenginleştirme faaliyetlerinin tamamen durdurulması şartına bağlı. ABD’nin stratejisi çok açık: İran’ın zaman kazanma manevralarına artık tahammül kalmadı. Müzakere masası, bir oyalama aracı olmaktan çıkarılıp bir infaz ya da kurtuluş platformuna dönüştürüldü.
Nükleer Diplomaside Kanlı Geçmiş ve Belirsiz Gelecek
Haziran 2025’te İsrail ve ABD’nin gerçekleştirdiği hava saldırıları, bölgedeki tüm denklemi altüst etmişti. O tarihten bu yana kesintiye uğrayan görüşmeler, Şubat ayında Umman ve ardından İsviçre’de yeniden canlandırılmaya çalışıldı. Ancak 6 Şubat ve 18 Şubat tarihlerinde yapılan turlar, taraflar arasındaki güven bunalımını aşmaya yetmedi. Mevcut durum, 2025 saldırılarının yarattığı travmanın gölgesinde şekilleniyor. İran için artık retorik üretme dönemi kapandı; şimdi stratejik bir geri adım atıp atmayacaklarına karar verme zamanı.
Sonuç olarak, Cuma günü Cenevre’de kurulacak masa, sadece iki ülkenin delegelerini değil, Orta Doğu’nun kaderini ağırlayacak. ABD’nin sunduğu bu ayrıntılı müzakere şartı, İran’ın samimiyetini ölçmek için tasarlanmış bir turnusol kağıdı niteliğinde. Eğer o taslak teklif gelmezse, diplomasi rafa kalkacak ve Pentagon’un tozlu dosyaları yeniden masanın üzerine inecek. Tahran için saat işliyor ve bu sefer zaman, onların lehine değil, doğrudan varoluşsal bir tehdit olarak aleyhlerine işliyor.
