Duran Kelleci
İsviçre’nin Cenevre kenti, küresel siyasetin en hassas başlıklarından biri olan İran nükleer programı için kritik bir buluşmaya ev sahipliği yapmaya hazırlanıyor. İran Dışişleri Bakanlığı tarafından yapılan resmi açıklamaya göre, 17 Şubat Salı günü gerçekleşecek olan müzakerelerin ikinci turunda İran heyetine Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi başkanlık edecek. Bu görüşme, sadece Tahran ve Washington arasındaki buzları eritme çabası değil, aynı zamanda Orta Doğu’daki dengeleri yeniden şekillendirebilecek bir diplomatik hamle olarak görülüyor.
Arakçi’nin Cenevre programı oldukça yoğun bir diplomasi trafiğini kapsıyor. Bakan, yalnızca ABD heyetiyle sınırlı kalmayıp Uluslararası Atom Enerji Ajansı (UAEA) Başkanı, İsviçre ve Umman dışişleri bakanlarıyla da özel görüşmeler gerçekleştirecek. Bu geniş çaplı temaslar, nükleer dosyanın teknik boyutunun ötesinde, bölgesel güvenlik mimarisinin de masaya yatırıldığını kanıtlıyor. Sürecin, askeri gerilimin tırmandığı bir dönemde başlaması, tarafların diplomasiyi bir güvenlik sübabı olarak gördüğünü teyit eder nitelikte.
Diplomaside İkinci Tur: Masadaki Kritik İsimler
Cenevre’deki masanın diğer tarafında ABD’yi temsil edecek heyetin kompozisyonu, sürecin ciddiyetini ortaya koyuyor. ABD Başkanı Donald Trump’ın Orta Doğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff ve damadı Jared Kushner’ın heyette yer alması, Washington’un bu sürece en üst düzeyden ve doğrudan müdahil olduğunu gösteriyor. Taraflar arasında mekik diplomasisi yürüten Umman Dışişleri Bakanı Bedr bin Hamed el-Busaidi’nin de arabulucu rolüyle toplantılarda hazır bulunması bekleniyor.
Bu kritik buluşma, 6 Şubat’ta Umman’ın başkenti Maskat’ta atılan ilk adımların devamı niteliğinde. Maskat görüşmeleri, tarafların diyaloğu koparmama yönündeki iradesini tescillemişti. Ancak Cenevre’deki oturumların, uranyum zenginleştirme limitleri, denetim mekanizmaları ve ekonomik yaptırımların geleceği gibi somut maddeler üzerinde daha sert pazarlıklara sahne olması öngörülüyor. ABD heyetindeki isimlerin profili, ekonomik baskı ile diplomatik çözümü birleştiren bir yaklaşımın işareti olarak değerlendiriliyor.
Bölgesel Gerilim ve Nükleer Dosyanın Geleceği
Müzakerelerin yeniden canlanması, Haziran 2025’te İsrail ve ABD’nin İran’a yönelik saldırılarıyla kopan diyalog süreci sonrasında büyük bir stratejik geri dönüşü simgeliyor. Bölgede askeri tahkimatın ve karşılıklı tehditlerin zirve yaptığı bir konjonktürde tarafların diplomasiye şans tanıması, topyekün bir çatışmanın önlenmesi adına kritik önem taşıyor. İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, Maskat sürecinin mutabakatla sonuçlandığını belirtse de sahadaki askeri hareketlilik belirsizliğini koruyor.
Uluslararası gözlemciler, Kushner ve Witkoff gibi isimlerin varlığını, nükleer müzakerelerin geniş kapsamlı bir ‘Bölgesel İstikrar Anlaşması’na evrilme ihtimali olarak değerlendiriyor. Tahran yönetimi, ekonomik darboğazı aşmak adına yaptırımların esnetilmesini hedeflerken, Washington nükleer kapasitenin geri döndürülemez şekilde kontrol altına alınmasını istiyor. Cenevre’den çıkacak kararlar, sadece nükleer dosyayı değil, küresel enerji arz güvenliğini ve Orta Doğu’daki ittifak zincirlerini de kökten değiştirebilir. Diplomatik kaynaklar, bu turun ardından sürecin kalıcı bir anlaşma metnine dönüşüp dönüşmeyeceğinin netleşeceğini belirtiyor.
