Abdullah Sirkeci
Yeni Delhi’de Kritik Diplomasi Trafiği
Hindistan’ın başkenti Yeni Delhi, küresel siyasetin ve ekonominin kaderini belirleyecek dev bir buluşmaya ev sahipliği yapıyor. Brezilya, Rusya, Hindistan, Çin ve Güney Afrika’nın başını çektiği, son genişlemelerle 11 üyeye ulaşan BRICS bloğu, dışişleri bakanları düzeyinde toplandı. Bu toplantı, sadece diplomatik bir nezaket ziyareti değil, aynı zamanda Orta Doğu’daki çatışmaların dünya piyasalarını sarstığı bir dönemde stratejik bir savunma hattı oluşturma çabasıdır.
Enerji Piyasalarında Savaş Gölgesi
Zirvenin en sıcak gündem maddesi, ABD ve İsrail’in İran’a yönelik operasyonlarıyla tırmanan gerilimin enerji fiyatlarına yansıması oldu. Toplantıya katılan İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi ve Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov gibi isimler, küresel enerji arzının güvenliğini masaya yatırıyor. Artan akaryakıt fiyatları sadece büyük devletleri değil, mutfaktaki yangınla uğraşan sıradan vatandaşı da doğrudan etkiliyor. BRICS üyeleri, Batı merkezli ekonomik baskılara karşı kendi aralarında yeni bir finansal koridor açıp açamayacaklarını tartışıyor.
Çin’in Diplomatik Hamlesi ve Trump Etkisi
Zirvede dikkat çeken bir diğer ayrıntı ise Çin kanadındaki hareketlilik oldu. Çin Dışişleri Bakanı Vang Yi, ABD Başkanı Donald Trump’ın Pekin ziyareti nedeniyle Yeni Delhi’de bulunamazken, yerine Çin’in Yeni Delhi Büyükelçisi Şü Feyhong katıldı. Bu durum, süper güçler arasındaki denge arayışının ne denli karmaşık olduğunu kanıtlıyor. Hindistan Dışişleri Bakanı Subrahmanyam Jaishankar, yaptığı açılış konuşmasında bu karmaşaya dikkat çekerek, BRICS’in gelişmekte olan ülkeler için bir ‘güvenli liman’ olması gerektiğini vurguladı.
Gıda ve Gübre Krizi Kapıda mı?
Jaishankar’ın mesajları net: Küresel güneyin finansman sorunları, gıda güvenliği ve astronomik rakamlara ulaşan gübre fiyatları, BRICS’in öncelikli çözüm alanı olacak. Uluslararası ilişkilerin büyük bir dönüşümden geçtiği bu süreçte, blok içerisindeki işbirliğinin güçlenmesi, gelişmekte olan piyasaların dış şoklara karşı direncini artırabilir. Vatandaşın cebini yakmaya devam eden enflasyonist baskıların kırılması için bu zirveden çıkacak somut kararlar, önümüzdeki aylarda küresel ticaretin rotasını belirleyecek. Bölge koordinatörü olarak gözlemim şu ki; Yeni Delhi’de atılan her imza, aslında yereldeki üreticinin maliyetinden marketteki ürünün etiketine kadar her noktaya temas ediyor. Bu zirve, küresel bir kalkan oluşturma girişimi olarak tarihe geçebilir.
