Abdullah Sirkeci
Bağdat’ta Kapalı Kapılar Ardında Maaş Mesaisi
Erbil’in boşalan kasaları ve sokaktaki öfke, Neçirvan Barzani’yi bir kez daha Bağdat yollarına düşürdü. Bu ziyaret, sıradan bir diplomatik temasın çok ötesinde; doğrudan bölgedeki milyonlarca memurun ve güvenlik gücünün kursağından geçecek ekmekle ilgili bir hayatta kalma mücadelesidir. Barzani, Başbakan adayı el-Zeydi ile el sıkışırken aslında Erbil’in finansal nefes borusunu açık tutmaya çalışıyor. Aylardır ödenmeyen ya da gecikmeli yatan maaşlar, sadece ekonomik bir kriz değil, aynı zamanda patlamaya hazır bir toplumsal bombadır. Bağdat’ın soğuk koridorlarında dönen pazarlıklar, Erbil’deki binlerce memurun tenceresindeki aşa karar veriyor.
Petrol Mücadelesi ve Rehin Tutulan Maaşlar
Yıllardır süregelen bu siyasi tiyatronun ana konusu belli: Petrol gelirleri üzerindeki hakimiyet kavgası. Erbil, kendi petrolünü bağımsız yönetme iddiasından vazgeçmek istemezken; Bağdat yönetimi bütçe kartını bir terbiye aracı olarak masaya sürüyor. Merkezi hükümetin bütçe ödemelerini kesmesi, Erbil’i diz çöktürme hamlesinden başka bir şey değil. Arada kalan ise evine ekmek götüremeyen öğretmen, sınırda nöbet tutan peşmerge oluyor. Barzani’nin bu kez masadan aldığı ‘destek sözü’, IKBY’nin finansal egemenlik hayallerinden bir adım daha geri atması pahasına mı alındı? Eğer öyleyse, bu bir zafer değil, mecburiyetin tescilidir.
Yeni Başbakan Adayı El-Zeydi’nin İlk Sınavı
Muhammed Şiya es-Sudani döneminde bir türlü dikiş tutmayan Erbil-Bağdat ilişkileri, şimdi el-Zeydi’nin kucağına bırakıldı. Yeni başbakan adayının Barzani’ye verdiği söz, sadece bir nezaket beyanı değil, Irak’ın gelecekteki siyasi dengelerinin de ilk sinyalidir. Sünni ve Şii bloklar arasındaki çekişmenin ortasında, Kürt oylarının ve bölgesel istikrarın bedeli yine bütçe ödemeleri üzerinden belirleniyor. Ancak Irak siyasetinin kaygan zemini unutulmamalı; Bağdat’ta verilen sözler, genellikle petrol varil fiyatları veya siyasi kliklerin çıkarları değiştiği anda buharlaşır. Bölgedeki memurlar için bu ‘müjde’, bankamatikten nakit para çekilmediği sürece sadece bir kağıt parçasından ibarettir.
Vatandaşın Cebine Yansıması Ne Olacak?
Bu mutabakat kağıt üstünde kalmaz ve hayata geçerse, Erbil ve Süleymaniye sokaklarında bir nebze olsun nefes alınacak. Memur maaşlarının düzenli ödenmesi, bir lütuf değil, bölge ekonomisinin durma noktasına gelen çarklarının yeniden dönmesi için tek şarttır. Barzani’nin bu hamlesi, halkın biriken ve artık patlama noktasına gelen öfkesini dindirmek için son şans olabilir. Bağdat-Erbil arasındaki bu ‘para diplomasisi’, aslında Irak’ın toplumsal barışının ne kadar pamuk ipliğine bağlı olduğunun en net kanıtıdır. Şimdi asıl soru şu: Bu sözler ne kadar tutulacak, yoksa Erbil yine bir sonraki bütçe dönemine kadar kaderine mi terk edilecek?
