Bahar Çatalbaş
NATO ve Trump Kıskacında Avrupa’nın Çıkmazı
Küresel güvenlik mimarisi, son yılların en büyük sarsıntısından geçiyor. İstanbul’da düzenlenen 29. Avrasya Zirvesi, Marmara Grubu Vakfı’nın ev sahipliğinde dünya siyasetinin ağır toplarını bir araya getirirken, ortaya çıkan tablo Avrupa için oldukça düşündürücü. Donald Trump’ın Beyaz Saray koltuğuna dönüş ihtimali ve NATO’ya yönelik mesafeli, hatta zaman zaman sorgulayıcı tutumu, kıta başkentlerinde derin bir endişe dalgası yaratmış durumda. Ancak zirveye katılan tecrübeli isimler, bu krizin aslında yeni bir fırsat kapısını araladığını savunuyor.
McConnell: Türkiye’nin Rolü Hayati
Eski İskoçya Başbakanı Jack McConnell, zirvede yaptığı konuşmada savunma diplomasisinin şifrelerini verdi. İngiltere’nin Avrupa Birliği’nden ayrılmasından sonra kıta ile geliştirdiği savunma ortaklığı modelinin, Türkiye için de bir yol haritası olabileceğini belirtti. McConnell’a göre, Türkiye sadece bir müttefik değil, aynı zamanda Avrupa ve Kuzey Atlantik güvenliğinin olmazsa olmaz bir taşıyıcısı. Özellikle Eurofighter savaş uçaklarının satışına yönelik onay sürecinin hızlanması, İngiltere’nin Türkiye’ye duyduğu stratejik güvenin ve sahadaki etkinliğin bir nişanesi olarak yorumlanıyor.
Savunma Sanayiinde Yerli Güç Çarpanı
Avusturya Avrupa Güvenlik Enstitüsü Başkanı Werner Fasslabend’in analizleri ise Türkiye’nin değişen çehresine ışık tutuyor. Fasslabend, Avrupa’daki bazı siyasi çevrelerin Türkiye’ye karşı takındığı mesafeli tutumun, sahadaki gerçeklerle örtüşmediğini net bir dille ifade etti. Türkiye’nin sadece askeri personel sayısıyla değil, özellikle savunma sanayii ve ileri teknoloji kapasitesiyle küresel bir ‘savunma merkezi’ haline geldiğini vurguladı. Modern savaş doktrinlerine yön veren Türk İHA ve SİHA’ları ile yerli sistemlerin, Avrupa’nın güvenliğini korumada artık vazgeçilmez bir güç çarpanı olduğu gerçeği, zirvenin en çok konuşulan başlıkları arasındaydı.
Rusya Tehdidi ve Bağımsız Savunma İhtiyacı
Zirvenin bir diğer sıcak gündem maddesi ise Rusya’nın yayılmacı politikalarıydı. McConnell, Avrupa’nın savunma konusunda on yıllardır ABD’ye olan bağımlılığının artık sürdürülebilir olmadığını savundu. Rusya’nın Ukrayna’daki hamlelerinin sadece Kiev ile sınırlı kalmayabileceği, Baltık ülkeleri ve Doğu Avrupa’nın da namlunun ucunda olduğu uyarısını yaptı. Bu karanlık tabloda Türkiye’nin dengeleyici rolü, her zamankinden daha fazla önem kazanıyor. Fasslabend ise Ukrayna savaşı ve Ortadoğu’daki istikrarsızlığın NATO’yu şeklen ayakta tutsa da, özünde bir değişim gerektirdiğini söyledi. Avrupa’nın kriz anlarında kendi başının çaresine bakabilecek bir kapasiteye ulaşması için Türkiye ile kurulacak derinlemesine bir iş birliği, artık bir tercih değil zorunluluk gibi görünüyor.
