Abdullah Sirkeci
Karayipler’in kalbinde, altmış yılı aşkın süredir ideolojik bir direncin sembolü olan Küba, bugün tarihinin en karanlık ve derin ekonomik darboğazlarından biriyle karşı karşıya. ABD’nin stratejik petrol ambargosuyla iyice daralan çember, adayı sadece enerji krizine değil, aynı zamanda büyük bir toplumsal felaketin eşiğine sürüklemiş durumda. Washington’ın özellikle Donald Trump yönetimi döneminde sertleşen yaptırım politikaları, Küba’nın ana can damarı olan enerji sevkiyatlarını keserken, Latin Amerika coğrafyasını da diplomatik bir satranç tahtasına dönüştürdü. Bölge ülkeleri, insani yardım ile siyasi pragmatizm arasında gidip gelen bir tutum sergileyerek adanın kaderine dair farklı pozisyonlar alıyor.
İdeolojik Fay Hatları: Yardım ve Sessizlik Arasında Bölge
Meksika, bu krizde Küba’nın en somut müttefiki olarak öne çıkıyor. Devlet Başkanı Claudia Sheinbaum, Washington’ın gümrük vergisi tehditlerine rağmen Havana’ya gıda yardımı göndermeye devam ederek bölgedeki liderlik rüştünü ispatlıyor. Ancak Meksika’nın dahi ocak ayı itibarıyla petrol sevkiyatını durdurmuş olması, ABD baskısının ne denli caydırıcı olduğunu kanıtlar nitelikte. Şili’de ise Gabriel Boric hükümeti, iç muhalefetin sert eleştirilerine rağmen 1 milyon dolarlık bir katkı payı açıklayarak adaya nefes aldırmaya çalışıyor. Öte yandan Brezilya ve Venezuela gibi geleneksel müttefiklerin ‘siyasi destek’ açıklamalarının ötesine geçememesi, bölgedeki dayanışma ruhunun ekonomik gerçekler ve dış baskılar karşısında nasıl aşındığını gözler önüne seriyor.
Krizin en kritik noktasını ise Küba’nın en büyük döviz kaynağı olan ‘beyaz önlüklü diplomatlar’ oluşturuyor. 2025 yılı projeksiyonlarına göre 7 milyar dolarlık devasa bir gelir kapısı olan sağlık misyonları, sağcı hükümetlerin Trump yönetimiyle paralel hareket etmesi sonucu birer birer kapatılıyor. Guatemala ve Honduras gibi ülkelerin bu anlaşmaları sonlandırması, Küba ekonomisinin bel kemiğine vurulan en büyük darbelerden biri olarak değerlendiriliyor. Bu durum, sadece bir ekonomik kayıp değil, aynı zamanda adanın dünyaya açılan en önemli yumuşak güç kapısının da kapanması anlamına geliyor.
Sokaktaki Felaket: Enerji Krizinden Halk Sağlığı Tehdidine
Havana sokaklarında bugün sadece karanlık değil, aynı zamanda ağır bir koku hâkim. Akaryakıt yetersizliği nedeniyle çöp toplama kamyonlarının yarıdan fazlasının kontak kapatması, başkenti bir atık krizinin merkezine dönüştürdü. 106 araçtan sadece 44’ünün hizmet verebildiği şehirde, biriken çöpler salgın hastalık riskini de beraberinde getiriyor. Enerji kesintilerinin sanayiden eğitime kadar hayatın her alanını felç etmesi, toplumsal huzursuzluğu tetikleyen bir unsura dönüşmüş durumda. Uzmanlar, bölgesel desteğin bu hızla azalması ve yaptırımların sertleşmesi halinde, Küba’nın sadece ekonomik bir çöküş değil, geri dönüşü zor bir insani trajedi yaşayabileceği konusunda hemfikir.
