Hürmüz Boğazı Krizinde Nijerya Alternatifi
İran savaşıyla birlikte Hürmüz Boğazı üzerinden gerçekleştirilen petrol ve işlenmiş yakıt sevkiyatında yaşanan aksamalar, küresel enerji pazarında yeni tedarik kanallarına olan talebi artırdı. Nijeryalı iş insanı Aliko Dangote’nin Lagos yakınlarındaki yaklaşık 20 milyar dolar değerindeki dev rafinerisi, Orta Doğu arzına karşı en güçlü alternatiflerden biri haline geldi. Şubat 2026’da günlük 650 bin varillik tam kapasiteye ulaşan tesis, küresel pazarda dengeleri değiştirmeye başladı. Gelişmelerle birlikte Aliko Dangote, 36,8 milyar dolarlık servetiyle Bloomberg Milyarderler Endeksi’nde dünyanın en zengin 65’inci kişisi konumunu koruyor.
Nisan Ayında Jet Yakıtı İhracatında Dünya Liderliği
S&P Global Energy verilerine göre, Orta Doğu’daki sevkiyat krizinin ardından üretim rotasını jet yakıtına çeviren Dangote Rafinerisi, nisan ayında dünyanın en büyük tekil jet yakıtı ihracatçısı unvanını kazandı. Tam kapasiteye ulaştığında günlük 157 bin varil dizel ve 125 bin 800 varil jet yakıtı üreten tesisten yapılan ihracatta, ABD yüzde 14, Avrupa ise yüzde 23 pay aldı. Körfez ülkelerine dizel ve jet yakıtında yüzde 80 oranında bağımlı olan Doğu Afrika bölgesi için Nijerya’dan yapılan sevkiyatlar kritik bir arz güvenliği sağladı.
Nijerya’nın İthalat Bağımlılığı Azalıyor
Afrika’nın en büyük petrol üreticilerinden Nijerya, yıllarca ham petrol ihraç edip işlenmiş ürün ithal etmek zorunda kaldı. Dangote Rafinerisi’nin devreye girmesiyle bu yapı tersine dönmeye başladı. Nijerya Petrol Düzenleme Kurumu verilerine göre, tesis nisan ayında ülkedeki benzin tüketiminin yüzde 79’unu karşılayarak benzin ithalatını yüzde 37 oranında düşürdü. Batı Afrika’ya yönelik geleneksel yakıt taşıma rotalarının zayıflamasına neden olan tesis, nisan ayında günlük 372 bin varille rekor seviyede temiz petrol ürünü ihraç etti. Uluslararası Para Fonu (IMF) analizleri de rafinerinin ülke ekonomisine yıllık 5,5 milyar dolar döviz katkısı sağlayacağını öngörüyor.
Ham Petrol Tedariki ve 2028 Hedefleri
Rafinerinin önündeki en büyük operasyonel zorluğu kesintisiz ham petrol tedariki oluşturuyor. Nijerya devlet petrol şirketi NNPC ile yerel para birimi üzerinden yapılan anlaşmalara rağmen, lojistik sorunlar nedeniyle tesis farklı ülkelerden petrol ithal ediyor. Tesis, ham petrol ihtiyacının yüzde 70’ini yerel pazardan karşılarken kalan bölümü ABD, Angola, Gana, Libya, Guyana ve son olarak Birleşik Arap Emirlikleri’nden tedarik etti. Dangote Grubu, 2028 yılına kadar kapasiteyi günlük 1,4 milyon varile çıkarmayı ve Kenya ile Namibya’da yeni depolama ve dağıtım ağları kurmayı planlıyor. Şirket, Nijerya’da yapılması planlanan halka arz öncesinde 50 milyar dolarlık değerleme hedefliyor.
Kaynak: Hürriyet
