Abdurahman Yazıcı
Ateşkes Masası Dağıldı: Trump’tan Sert Çıkış
7 Nisan’da büyük umutlarla ilan edilen ateşkes süreci, Washington ve Tahran hattındaki restleşmelerle birlikte çökme noktasına geldi. Pakistan’ın arabuluculuğunda yürütülen müzakerelerde ABD tarafından sunulan anlaşma taslağına İran’dan gelen yanıt, Beyaz Saray’da karşılık bulmadı. ABD Başkanı Donald Trump, Tahran’ın sunduğu öneri metnini sert bir dille eleştirerek, müzakere sürecinin artık yaşam desteğine bağlı olduğunu ifade etti.
Trump, yaptığı açıklamada İran’ın teklifini okumayı bile bitirmediğini belirterek, bu metni bir çöp parçası olarak nitelendirdi. Bu çıkış, bölgede kalıcı bir barış bekleyen uluslararası kamuoyunda savaş ihtimalinin yeniden en güçlü senaryo haline gelmesine neden oldu. Diplomatik kaynaklar, taraflar arasındaki uçurumun hiç olmadığı kadar derinleştiğine dikkat çekiyor.
Tahran’ın Şartları: Teslimiyet Anlamına Geliyor
İran cephesi ise geri adım atmaya niyetli görünmüyor. Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, yaptıkları önerinin sorumlu ve cömert olduğunu savunurken, ABD’nin mantıksız taleplerinden vazgeçmesi gerektiğini belirtti. İran devlet televizyonunda yayımlanan bildiride ise ABD’nin planı, İran’ın egemenliğinden vazgeçmesi ve tamamen teslim olması olarak yorumlandı.
Tahran yönetimi, masada kalmak için Washington’un savaş tazminatı ödemesini, dondurulan varlıkların serbest bırakılmasını ve Hürmüz Boğazı’ndaki egemenliklerinin tanınmasını şart koşuyor. Bekayi’nin Savaşmaya zorlandığımızda savaşırız sözleri, bölgedeki askeri hareketliliğin her an yeniden başlayabileceğinin sinyallerini veriyor. Bölgedeki CENTCOM güçlerinin tatbikat görüntüleri paylaşması ise gerilimi körüklüyor.
Netanyahu’nun Nükleer İnadı ve İsrail’in Rolü
Müzakerelerin tıkanmasındaki en önemli faktörlerden birinin İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun tutumu olduğu belirtiliyor. Netanyahu, ABD medyasında yer alan açıklamalarında, savaşın henüz hedeflerine ulaşmadığını vurguladı. İsrail tarafı, İran’daki tüm zenginleştirilmiş uranyumun dışarı çıkarılmasını ve nükleer tesislerin tamamen sökülmesini bir ön şart olarak masada tutuyor. Bu katı tutum, Tahran yönetimi için kırmızı çizgi niteliği taşıyor ve diplomatik bir çözüm ihtimalini imkansız kılıyor.
Kuzey Kore’den Otomatik Nükleer Hamlesi
Bölgedeki gerilim sadece Ortadoğu ile sınırlı kalmıyor. İran’ın dini lideri Ali Hamaney’in İsrail saldırısında hayatını kaybetmesi, Kuzey Kore’yi de alarma geçirdi. Pyongyang yönetimi, lider Kim Jong Un’un hedef alınması durumunda otomatik ve derhal nükleer saldırı başlatılmasını öngören yeni bir yasayı kabul etti. Ölü el doktrini olarak bilinen bu düzenleme, olası bir lider suikastında nükleer kuvvetlerin kontrolünün doğrudan devreye girmesini sağlıyor. Bu durum, küresel bir nükleer çatışma riskini tarihin en yüksek seviyesine taşımış durumda.
Dünya Kupası’nda İran Bilmecesi
Siyasi ve askeri kriz, spor dünyasını da vurdu. 2026 Dünya Kupası’na katılmaya hazırlanan İran Futbol Federasyonu, turnuvanın ev sahipleri olan ABD, Meksika ve Kanada’dan diplomatik garanti talep etti. Özellikle Devrim Muhafızları bünyesinde askerlik yapan futbolcular için vize garantisi isteyen İran, bayrak ve milli marş protokollerinde de hiçbir taviz verilmeyeceğini açıkladı. Trump’ın daha önce İran’ın turnuvadan men edilmesi yönündeki çağrıları, sahadaki mücadelenin diplomatik bir krize dönüşebileceğini gösteriyor.
