Mert Güçlü
Savaşın 107. Gününde Sürpriz Karar
Ortadoğu’da aylardır süren ve küresel piyasaları tamamen kilitleyen büyük askeri gerilimde nihayet kritik bir viraj dönüldü. Amerika Birleşik Devletleri, İran ile yürütülen kapalı kapı diplomasisinin ardından savaşın 107. gününde resmi ateşkes sağlandığını duyurdu. Bu tarihi gelişmeyle birlikte dünya deniz ticaretinin şah damarı konumundaki Hürmüz Boğazı’nda haftalardır uygulanan abluka resmen kaldırıldı. Kararın hemen ardından küresel enerji piyasalarında sert fiyat hareketleri gözlenirken, jeopolitik uzmanları bu uzlaşmanın kalıcı bir barış getirmekten uzak olduğunu savunuyor.
Arka Plandaki Gizli Güç Dengeleri
Savaş boyunca ağır askeri kayıplar ve çok ciddi ekonomik yaptırımlarla karşılaşan Tahran yönetimi, tüm baskılara rağmen rejimini korumayı ve ayakta kalmayı başardı. Ancak askeri analistler, masada uzlaşan iki dev gücün aslında masadan mağlup ayrıldığını belirtiyor. ABD’nin geri adımı, küresel güç mücadelesinde özellikle Çin ve Rusya’nın bölgedeki stratejik hamlelerini hızlandırdı. Pekin yönetiminin, İran’ın indirimli enerji kaynakları üzerinde kurduğu uzun vadeli hakimiyet, bu krizin asıl kazananının Asya bloğu olduğunu açıkça ortaya koyuyor. Batılı müttefikler ise Hürmüz Boğazı’nın açılmasıyla rahat nefes alsa da bölgedeki prestij kaybı gelecekte çok daha büyük krizlerin kapısını aralayabilir.
Küresel Pazarlar ve Vatandaşa Etkisi
Peki bu uzlaşma dünya genelindeki tüketicileri ve piyasaları nasıl etkileyecek? Hürmüz Boğazı’nın açılması, durma noktasına gelen petrol tankerlerinin yeniden hareket etmesini sağlayacak. Bu durum kısa vadede akaryakıt ve pompa fiyatlarında bir düşüş beklentisi yaratsa da, savaşın küresel tedarik zincirinde açtığı derin yaralar enflasyon baskısını bir süre daha hissettirmeye devam edecek. Piyasa analistleri, ateşkes sürecinin pamuk ipliğine bağlı olduğuna dikkat çekerek, tarafların atacağı en ufak bir yanlış adımın petrol fiyatlarında yeni bir rekor yükselişi tetikleyebileceğini belirtiyor.
Kaynak: Hürriyet
