Faruk Hakyemez
Amerika Birleşik Devletleri’nin Ortadoğu satranç tahtasındaki en kritik hamlelerinden biri olarak görülen Suriye mevcudiyeti, tarihi bir dönüm noktasının eşiğinde. Yaklaşık on yıldır bölgede dengeleri belirleyen ana aktörlerden biri olan Washington yönetiminin, Suriye’deki tüm askeri varlığını sonlandırma kararı aldığı iddiaları, küresel diplomasi koridorlarında geniş yankı buldu. ABD basınına sızan ve henüz resmi makamlarca yalanlanmayan bilgilere göre, Beyaz Saray ve Pentagon, Suriye topraklarındaki son askeri birimlerin de tahliyesi için düğmeye basmış durumda.
Stratejik Çözülme: Şeddadi ve El-Tanf Sonrası Yeni Dönem
Sürecin detaylarına bakıldığında, üç üst düzey ABD’li yetkiliye dayandırılan haberler, Suriye’nin kuzey ve doğu bölgelerinde konuşlu yaklaşık bin askerden oluşan gücün tamamının önümüzdeki iki ay içinde tahliye edileceğini işaret ediyor. Bu ani geri çekilme kararı, aslında bir süredir sahada gözlemlenen askeri hareketliliğin nihai halkası niteliğinde. Hatırlanacağı üzere geçtiğimiz günlerde, Haseke kırsalında bulunan stratejik Şeddadi Üssü ile Suriye, Irak ve Ürdün sınırlarının kesişim noktasında yer alan El-Tanf Askeri Üssü, sessiz sedasız Suriye ordusuna devredilmişti. Uzmanlar, bu devir teslim işlemlerinin sadece bir lojistik hazırlık değil, aynı zamanda bölgedeki Amerikan nüfuzunun diplomatik yollarla el değiştirmesi anlamına geldiğini vurguluyor. Bu durum, Washington’ın bölgedeki askeri angajman maliyetlerini azaltma ve odak noktasını farklı coğrafyalara kaydırma stratejisinin bir parçası olarak okunabilir.
Ortadoğu’da Güç Dengesi ve Güvenlik Vakumu
ABD’nin bu stratejik kararı, bölgede ciddi bir ‘güç boşluğu’ yaratma potansiyeli taşıyor. Askeri analistlere göre, Amerikan postalları sahadan tamamen çekildiğinde oluşacak otorite boşluğu; Rusya, İran ve Suriye hükümeti arasındaki rekabeti kızıştırabilir. Özellikle bölgedeki yerel müttefiklerin durumu ve terör örgütü DEAŞ’ın uykudaki hücrelerinin yeniden canlanma ihtimali, uluslararası toplumun en büyük endişesi haline gelmiş durumda. Ankara açısından ise bu durum, sınır güvenliği politikalarında yeni bir sayfa açılması ve Astana sürecinin öneminin artması anlamına geliyor. Sosyopolitik açıdan, bu çekilme kararı bölgedeki demografik yapıyı ve sivil yerleşim alanlarını da doğrudan etkileyebilir; yeni bir göç dalgasının tetiklenmesi veya yerel yönetim modellerinin sarsılması, önümüzdeki aylarda bölgenin en büyük sınavı olacak gibi görünüyor. Washington’ın bu hamlesi, sadece bir askeri geri çekilme değil, Ortadoğu’nun jeopolitik haritasını yeniden şekillendirecek bir depremdir.
