Hülya Çetin
Doğu Akdeniz’de Stratejik Enerji ve Güvenlik Hattı
Ankara’n’ın denizlerdeki egemenlik haklarını perçinlemeye hazırlandığı “Mavi Vatan” yasa taslağı, Amerika Birleşik Devletleri’nde geniş yankı uyandırdı. Özellikle Yunanistan ve İsrail lobilerine yakınlığıyla bilinen Kongre üyeleri, Türkiye’nin bu stratejik adımını engellemek için Beyaz Saray ve Dışişleri Bakanlığı nezdinde diplomatik bir kuşatma başlattı. ABD Kongresi bünyesindeki Yunan-İsrail İttifakı (CHIA) Eş Başkanları Gus Bilirakis ve Brad Schneider, Dışişleri Bakanı Marco Rubio’ya gönderdikleri resmi mektupla Türkiye’ye karşı sert bir tavır takınılmasını talep etti.
Söz konusu mektupta, Türkiye’nin Mavi Vatan doktrinini yasal bir zemine oturtma çabalarının Doğu Akdeniz’deki mevcut dengeleri temelinden sarsacağı iddia edildi. Florida Temsilcisi Bilirakis ve Illinois Temsilcisi Schneider, bu hamlenin sadece bölgesel gerilimi tırmandırmakla kalmayacağını, aynı zamanda ABD’nin bölgedeki enerji ve güvenlik çıkarlarını da doğrudan tehdit edeceğini öne sürdü. Washington yönetiminin bu süreçte sessiz kalmaması gerektiği vurgulanırken, Türkiye’nin adımlarının uluslararası denizcilik normlarına meydan okuma olarak nitelendirilmesi dikkat çekti.
Mektubun satır aralarında, 2019 yılında yürürlüğe giren Doğu Akdeniz Güvenlik ve Enerji Ortaklığı Yasası’na atıf yapılarak, ABD’nin Yunanistan, Güney Kıbrıs ve İsrail ile kurduğu enerji koridorunun korunması gerektiği belirtildi. Kongre üyeleri, Mavi Vatan yasalaştığı takdirde bu bölgedeki yatırımların durabileceğini ve enerji projelerinin büyük zarar göreceğini iddia ediyor. Bu durum, Türkiye’nin denizlerdeki yetki alanlarını tescilleme kararlılığının, küresel aktörlerin Doğu Akdeniz planlarını nasıl zora soktuğunu bir kez daha gözler önüne seriyor.
Ankara’nın üzerinde titizlikle çalıştığı yasa taslağı, Karadeniz ve Doğu Akdeniz’deki karasuları uygulamalarını kayıt altına alarak deniz sınırları ihlallerine karşı çok daha hızlı ve caydırıcı müdahale mekanizmaları kurmayı hedefliyor. Ege Denizi’nde 6 deniz mili kuralının korunacağı belirtilse de, Akdeniz’deki enerji arama ve güvenlik faaliyetlerinde yürütme organına tanınacak geniş koordinasyon yetkileri, bölgedeki aktörleri tedirgin ediyor.
ABD’li vekillerin Rubio’ya sunduğu dört maddelik talep listesinde, Türkiye’nin bu mevzuatına açıkça karşı çıkılması ve bu endişelerin doğrudan Türk makamlarına iletilmesi isteniyor. Türkiye ise bu adımı, uluslararası hukuktan doğan haklarının korunması ve gelecek nesillerin denizlerdeki refahının garanti altına alınması olarak görüyor. Washington’dan gelecek yanıt, bölgedeki jeopolitik mücadelenin yeni bir evreye taşınmasına neden olabilir.
Kaynak: Hürriyet
