Ankara’nın Çubuk ilçesinde bulunan ve yaklaşık 2 bin yıllık geçmişe sahip tarihi Melikşah Hamamı, Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi ile Çubuk Belediyesi ortaklığında yürütülen kazı çalışmalarıyla yeniden gün yüzüne çıkarılıyor. Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü izniyle 3 yıldır sürdürülen çalışmalarda, Roma dönemine ait yapıdan Osmanlı, Selçuklu ve Erken İslami dönemlere uzanan geniş bir tarih yelpazesinden kalıntılara ulaşıldı.
Atatürk ve İsmet İnönü’nün Ziyaret Ettiği Tarihi Alan
Tarihi kaynaklar ve arşiv belgeleri, Gazi Mustafa Kemal Atatürk ile İsmet İnönü’nün 1933 yılındaki Melikşah köyü ziyaretleri sırasında bu hamamı bizzat yerinde incelediklerini gösteriyor. Proje tamamlandığında, kazılarda ortaya çıkarılan arkeolojik buluntuların Atatürk’ün hamam ziyaretine ait tarihi fotoğraflarla birlikte aynı alanda sergilenmesi hedefleniyor.
Bölge halkı tarafından 1974 yılına kadar aktif şekilde kullanılan şifa merkezi, o dönem civarda yapılan sondaj çalışmaları sonucu termal suyunun çekilmesiyle kaderine terk edilmişti. Yaklaşık yarım asır boyunca bitki örtüsüyle kaplanan ve duvarları çöken yapı, üç yıl önce başlatılan temizlik çalışmalarıyla koruma altına alındı.
Roma Dönemi Mimarisi ve Bulunan Tarihi Eserler
Kazı Başkanı Doç. Dr. Yusuf Albayrak, çalışmalara ilk başladıklarında hamamın altıgen havuz bölümünü temizlediklerini ve ortaya çıkan büyük taş blokların Roma dönemi mimari özelliklerini kesin olarak yansıttığını açıkladı. Yapının 2000 yıl boyunca kesintisiz olarak kullanılmasının arkeolojik veri yoğunluğunu azalttığını belirten Albayrak, sürekli kullanım nedeniyle tabakaların karıştığını ifade etti.
Albayrak, yürütülen çalışmalarda Erken Osmanlı dönemine ait seramik parçaları, antik yüzükler ve metal çiviler bulduklarını söyledi. Özellikle Geç Roma dönemine tarihlenen bezemeli bir seramik parçasının, yapının inşa ve kullanım dönemlerini saptama konusunda uzmanlara önemli veriler sunduğunu aktardı.
Turizm Odaklı Restorasyon ve Ödenek Talebi
Gelecek dönem planlamalarında bölgede jeoradar taramaları yaparak hamamın diğer bölümlerini ve o dönem konaklama amacıyla kullanılan alanları tespit etmek istediklerini kaydeden Doç. Dr. Yusuf Albayrak, bütçe kısıtlılığı nedeniyle çalışmaların yavaş ilerlediğini belirtti. Çalışmaların ticari kaygılardan uzak, tamamen turistik amaçlarla yürütüldüğünü vurgulayan Albayrak, gerekli finansman sağlandığı takdirde bölgenin önemli bir turizm merkezi haline geleceğini ifade etti.
Restorasyon projesi kapsamında tarihi yapının üzerine koruyucu çatı yapılması, ışıklandırılması ve bölgeye yeniden termal su verilerek orijinal görünümüne kavuşturulması planlanıyor. Ayrıca köy evlerinin duvarlarında kullanılan ve hamama ait olduğu düşünülen antik blokların toplanarak kurulacak mini bir müzede sergilenmesi amaçlanıyor.
Kaynak: Bizimankara
