Beklenmedik Bir Bayram Gölgesi: Fiyatlarda Şok Artış
Kurban Bayramı’na sayılı günler kala, vatandaşlar mandıraların yolunu tuttuğunda karşılaştıkları manzara tam anlamıyla bir şok dalgası yarattı. Gelenekselleşen bu önemli ibadet için kurbanlık bakmaya başlayanlar, adeta astronomik rakamlarla burun buruna geldi. Özellikle büyükbaş hisse fiyatları ve küçükbaş kurbanlıkların 20 bin liradan başlayan etiketleri, dar ve orta gelirli ailelerin bütçelerinde derin yaralar açıyor. Hal böyle olunca, birçok vatandaşın gözü, Diyanet İşleri Başkanlığı ve çeşitli dernekler aracılığıyla yurt dışında kesilecek kurbanlıklara kaymış durumda. Ancak asıl bomba, bu tercihin ardında yatan o çarpıcı gerçekte gizli…
‘Avrupa Daha Ucuz’ İddiasının Peşinde: Sistemdeki Çatlak Nerede?
“Nasıl oluyor da Avrupa’da bile kurban Türkiye’den ucuz oluyor?” Bu isyan dolu soru, kurbanlık pazarındaki derin çelişkiyi ve vatandaşın yaşadığı hayal kırıklığını özetliyor. Aile bütçesini zorlayan fiyatlar karşısında şaşkınlıklarını dile getiren vatandaşlar, yıllardır süregelen bu ‘çilenin’ bu yıl da tekrarladığını belirtiyor. Enflasyonun pençesinde ezilen vatandaş için kurban ibadeti, adeta lükse dönüşmek üzere. Daha da tuhafı, yurt dışında yaşayan Türk vatandaşlarının, Türkiye’deki akrabalarından çok daha uygun fiyatlara kurban kesebilmesi. Diyanet ve diğer vakıflar, yurt dışı kurban hisselerini buradaki fiyatların neredeyse yarısına denk gelen rakamlarla açıklayabiliyor. Peki, bu farkın arkasındaki o ‘sır’ ne? Türkiye’nin kendi çiftçisi ve besicisi varken, neden dışarıdaki pazar bu denli cazip hale geliyor?
Fırsatçılık mı, Maliyet Gerçeği mi? Tartışma Büyüyor
Kurban Bayramı dönemleri, bazı kesimler için ‘bir yıllık bekleyişin’ ardından gelen bir fırsat kapısı olarak görülüyor. Satıcılar, “Hayvan para etmiyor” veya “Yem maliyetleri çok yüksek” gibi argümanlarla yüksek fiyatları savunsa da, vatandaş cephesinde bu açıklamalar karşılık bulmuyor. Aksaray ve çevresindeki kurbanlık fiyatlarının “adeta millet kurban kesmesin diye belirlendiği” eleştirileri, piyasadaki rahatsızlığın boyutunu gözler önüne seriyor. Bu durum, sadece ekonomik bir mesele değil; aynı zamanda kurban ibadetinin ruhuna da gölge düşürüyor. Bir yandan hayvanlarını emekle büyüten besicinin maliyetleri göz ardı edilemezken, diğer yandan vatandaşın alım gücü ve dini vecibesini yerine getirme arzusu arasında sıkışıp kalmış bir denge arayışı var. Aracıların zincirdeki rolü, spekülatif fiyat artışları ve piyasa denetimsizliği gibi faktörler, bu karmaşık denklemi daha da çözümsüz kılıyor.
Vatandaşın Çözüm Arayışı: Devlet Neden Devreye Girmiyor?
Piyasadaki bu dengesizlik karşısında vatandaşın beklentisi net: Devletin duruma müdahale etmesi. “Artık devletin de bir alternatif sunması ve kendi tesislerinde ithal kurbanlık satışına başlaması gerekiyor” çağrıları her geçen gün yükseliyor. Tıpkı temel gıda ürünlerinde olduğu gibi, kurbanlık piyasasına da müdahale edilerek fiyat istikrarının sağlanması isteniyor. Bu tür bir adım, hem vatandaşın ibadetini daha uygun koşullarda yerine getirmesine olanak tanıyacak hem de piyasadaki fırsatçılığın önüne geçebilir. Ancak önemli olan, atılacak adımların sadece ithalat odaklı olmaması. Yerli besicinin desteklenmesi, yem maliyetlerinin kontrol altına alınması ve hayvancılık politikalarının uzun vadeli ve sürdürülebilir bir şekilde planlanması, kurbanlık fiyatları sorununa kalıcı bir çözüm getirecektir. Aksi takdirde, Türkiye’de kurban ibadetinin şekli değişmeye devam edecek ve ‘Avrupa’da kesilen kurban’ tartışması her bayram öncesi gündemdeki yerini koruyacak.
