Volkan Saygın
TÜİK Verilerinde Aksaray İçin Kritik Alarm
Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) son verileri, Aksaray’ın demografik yapısındaki değişimi çarpıcı bir şekilde gözler önüne seriyor. Bir zamanlar sokaklarında daha fazla çocuk sesinin yankılandığı şehirde, son yıllarda doğum oranlarında gözle görülür bir gerileme yaşanıyor. 2024 yılında 5 bin 363 bebeğin dünyaya geldiği Aksaray’da, 2025 yılı verilerine bakıldığında bu sayının 4 bin 809’a gerilediği görülüyor. Aradaki 554 kişilik fark, sadece bir sayısal veri değil; şehrin sosyal ve ekonomik geleceğine dair önemli bir sinyal olarak kabul ediliyor.
Son bir yıl içinde dünyaya gelen 4 bin 809 bebeğin cinsiyet dağılımına bakıldığında, 2 bin 509’unun erkek, 2 bin 300’ünün ise kız olduğu kayıtlara geçti. Bu veriler ışığında Aksaray, Türkiye genelindeki doğum hızı düşüşü eğilimiyle paralel bir seyir izliyor. Ülke genelinde doğum hızının en yüksek olduğu bölgeler hala Doğu ve Güneydoğu Anadolu illeri olurken, batıdaki iller ve büyükşehirlerle birlikte Aksaray gibi gelişim sürecindeki şehirlerde de aile planlamalarının dramatik şekilde değiştiği gözlemleniyor.
Ekonomik Kaygılar ve Evlilik Planları
Doğum oranlarındaki bu keskin düşüşün nedenlerini araştırdığımızda, karşımıza çıkan tablo oldukça net. Aksaraylı vatandaşlar, bu azalışın temelinde yatan ana sebebin ekonomik şartlar olduğunu dile getiriyor. Şehirdeki evlilik verileri de doğum oranlarıyla benzer şekilde aşağı yönlü bir ivme sergiliyor. Gençlerin büyük bir kısmı ekonomik bağımsızlığını kazanamadan dünya evine girmeye cesaret edemezken, evlenen çiftler ise hayat pahalılığı ve düğün borçları gibi yüklerin altında eziliyor.
Gençlerin birçoğu artık Aksaray’da kalıp bir aile kurmak yerine, iş imkanlarının daha geniş olduğu bölgelere veya yurt dışına gitmeyi bir çıkış yolu olarak görüyor. Mevcut evliliklerin bir kısmının da ilk yıllarında sonlanması, toplumun temel taşı olan aile yapısındaki kırılganlığı artırıyor. Eskiden olduğu gibi geniş aile desteğinin azalması, çocuk bakım maliyetlerinin yükselmesi ve iş hayatındaki güvencesizlik, çiftlerin çocuk sahibi olma kararlarını belirsiz bir geleceğe ertelemelerine neden oluyor.
Sadece Çağrı Yapmak Yeterli Değil
Aksaray sokaklarında bu konuyu konuştuğumuz vatandaşlar, sorunun sadece “çocuk yapın” tavsiyeleriyle çözülemeyeceği görüşünde birleşiyor. Birçok kişi, bebek sahibi olmanın getirdiği maddi yükümlülüklerin yanı sıra, işsizlik korkusunun da büyük bir engel teşkil ettiğini savunuyor. Ailelerin artık geçmişteki gibi yeni evli çiftlere çocuk bakımı konusunda tam destek verememesi, genç ebeveynleri kreş ve bakıcı masraflarıyla baş başa bırakıyor.
Şehrin demografik dengesinin korunması ve genç nüfusun istihdam edilmesi adına acil eylem planlarına ihtiyaç duyuluyor. Vatandaşlar, devletin sunduğu destek programlarının daha kapsayıcı olması gerektiğini ve yerel yönetimlerin de kreş yardımı, istihdam garantili projeler gibi somut adımlarla bu süreci desteklemesi gerektiğini vurguluyor. Eğer bu eğilim bu şekilde devam ederse, Aksaray’ın gelecekte ciddi bir yaşlı nüfus sorunuyla karşı karşıya kalabileceği öngörülüyor.
