Recep Alçın
Kayseri’de Asırlık Miras Tehlike Altında
Anadolu’nun kalbinde, Kayseri’nin köklü tarihine ışık tutacak son derece önemli bir gelişme yaşandı. Çukurova Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Arkeoloji Bilim Dalı öğretim üyelerinden Muaz Koçak, Develi ve İncesu ilçelerinde yer alan tarihi su yapılarının acilen koruma altına alınması için resmi girişimlerde bulundu. Bölgede yürüttüğü yüzey araştırmaları ve yerel halkla yaptığı derinlemesine görüşmelerin ardından harekete geçen akademisyen, asırlık göletlerin büyük bir tahribat tehdidiyle karşı karşıya olduğunu ortaya koydu.
Üç Tarihi Gölet İçin Resmi Başvuru Yapıldı
Arkeolog Muaz Koçak, özellikle İncesu ilçesinin Kızılören Mahallesi ve çevresinde kümelenen su mimarisi örneklerine dikkat çekti. Karacaören, Ören ve Bahçecik Göleti’nin kurtarılması amacıyla Kayseri Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu Müdürlüğü’ne resmi dilekçeyle başvuran Koçak, bu yapıların sadece yerel birer su kaynağı olmadığını, yüzyıllar öncesinin mühendislik dehasını yansıtan eşsiz birer tarihi eser olduğunu vurguladı. Uzman isim, söz konusu göletlerin 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu kapsamında acilen “Taşınmaz Kültür Varlığı” statüsüne alınmasını talep etti.
Bilinçsiz Müdahaleler ve Moloz Tehdidi
Tarihi alanlardaki tahribatın boyutunu gözler önüne seren akademisyen, hazırladığı raporda vahim tespitlere yer verdi. Karacaören Göleti’nin çevresinin ve içinin büyük oranda moloz dökülerek doldurulduğunu belirten Koçak, bu durumun tarihi dokuya geri dönülemez zararlar verdiğini aktardı. Tehlike bununla da sınırlı kalmıyor; Ören Göleti’nin ise hiçbir bilimsel, akademik ya da yasal denetim olmaksızın, tamamen yerel imkanlarla ve kulaktan dolma bilgilerle restore edilmeye çalışıldığı ortaya çıktı. İyi niyetli görünse de bu bilinçsiz müdahalelerin tarihi yapının özgün mimarisini ve otantik ruhunu tamamen yok ettiği uyarısı yapıldı.
Su Mimarisi Gelecek Nesillere Aktarılmalı
Kayseri’nin kurak coğrafyasında asırlar boyunca yaşamın sürdürülebilmesini sağlayan bu su yapıları, Anadolu su mühendisliğinin en eski ve nadide örnekleri arasında gösteriliyor. Bölgenin geçmişteki tarım, hayvancılık ve yerleşim pratiklerini anlamak açısından büyük bir arkeolojik veri sunan göletler, koruma altına alınmadığı takdirde tamamen yok olma riski taşıyor. Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu Müdürlüğü’nün başvurunun ardından nasıl bir adım atacağı ve tarihi alanlarda ne zaman inceleme başlatacağı merakla bekleniyor.
Kaynak: Kayseri Olay
