Barış Kocabaş
Mart Ayı Kira Artış Oranı Resmileşti
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından açıklanan Şubat ayı enflasyon verileriyle birlikte, Mart ayında konut ve iş yeri kira sözleşmelerini yenileyecek milyonlarca vatandaş ve mülk sahibi için uygulanacak yasal tavan kira artış oranı kesinlik kazandı. Bu ay itibarıyla kira sözleşmelerinde yüzde 33,39 oranında bir artış sınırı belirlenmiştir. Bu oran, mülk sahiplerinin kiralarına uygulayabileceği azami artış miktarını gösterirken, kiracıların da karşılaşacağı yeni kira bedelini ortaya koymaktadır.
Kira Artış Oranının Belirleyici Unsurları
Kira artış oranlarının hesaplanmasında esas alınan temel gösterge, Tüketici Fiyat Endeksi’nin (TÜFE) on iki aylık ortalamasıdır. TÜİK’in son verilerine göre, Şubat ayında TÜFE aylık bazda yüzde 2,96 artış gösterirken, yıllık enflasyon yüzde 31,53 seviyesinde gerçekleşmiştir. Ancak kira artışlarında, ani fiyat dalgalanmalarının önüne geçmek ve hem kiracılar hem de mülk sahipleri için daha öngörülebilir bir zemin oluşturmak amacıyla aylık veya yıllık enflasyon oranları değil, geçmiş 12 ayın ortalaması esas alınmaktadır. Bu yöntem, kira sözleşmelerinin daha uzun vadeli ve istikrarlı bir zeminde yürütülmesini sağlamaktadır.
Yüzde 25 Sınırının Sona Ermesi ve Etkileri
Bilindiği üzere, yüksek enflasyon ortamında kiracıları korumak amacıyla 2022 yılının ortalarından itibaren konut kiralarında yüzde 25’lik sabit bir artış sınırı uygulaması getirilmişti. Bu düzenleme, belirli bir dönem için kira artışlarını frenlemeyi hedeflemişti. Ancak söz konusu uygulama, 2 Temmuz 2023 tarihinde sona ermiş ve kira artışları yeniden Türk Borçlar Kanunu’nun ilgili maddeleri uyarınca on iki aylık TÜFE ortalamasına endeksli sisteme dönmüştür. Bu geçiş, piyasa koşullarına daha uygun bir düzenleme olarak değerlendirilmekle birlikte, enflasyonun yüksek seyretmesi durumunda kiracılar üzerinde ek bir maliyet baskısı oluşturabilmektedir.
Örnek Hesaplama ve Vatandaşa Yansıması
Yeni belirlenen yüzde 33,39’luk tavan oranının vatandaşın cebine yansıması, mevcut kira bedeli üzerinden aşağıdaki şekilde örneklendirilebilir:
- Mevcut Kira Bedeli: 20.000 TL
- Yasal Zam Oranı: %33,39
- Zam Tutarı: 6.678 TL
- Yeni Kira Bedeli: 26.678 TL
Bu tabloya göre, 20.000 TL kira ödeyen bir kiracı, Mart ayında sözleşmesini yenilediğinde, yasal tavan oran üzerinden 6.678 TL’lik bir artışla karşılaşacak ve yeni kira bedeli 26.678 TL olacaktır. Bu durum, özellikle büyük şehirlerde yaşayan ve kira giderleri bütçelerinde önemli yer tutan vatandaşlar için dikkatle takip edilmesi gereken bir gelişmedir. Kira artışlarının bu şekilde enflasyon ortalamasına bağlanması, mülk sahiplerinin de artan giderlerini dengelemelerine olanak tanırken, konut piyasasında uzun vadeli istikrar arayışını sürdürmektedir.
