Duran Kelleci
İstanbul Deklarasyonu Dünyaya İlan Edildi
Dünya diplomasisinin kalbi İstanbul’da attı. 115 farklı parlamentodan temsilcilerin katıldığı dev zirvede kritik eşik aşıldı. TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş’un yönetimindeki kapanış oturumunda, küresel barışın anahtarı olarak görülen İstanbul Deklarasyonu oy birliğiyle kabul edildi. Bu belge sadece bir niyet beyanı değil, aynı zamanda çatışmaların durdurulması ve adaletin tesisi için somut bir yol haritası niteliği taşıyor. Savaşların gölgesinde kalan sivil hayatların korunması, artık uluslararası parlamenter denetimin en öncelikli maddesi haline geldi.
Ekonomik Korumacılığa Karşı Ortak Cephe
Zirvenin en dikkat çeken başlıklarından biri de doğrudan vatandaşın cebini ilgilendiren ekonomik kararlar oldu. Sürdürülebilir Kalkınma Daimi Komitesi, ticaretin önündeki engellerin kaldırılması ve haksız vergi uygulamalarının son bulması için düğmeye bastı. Özellikle Nepal ve çevre ülkelerden gelen önerilerle şekillenen yeni dönemde, şirketlerin vergi kayıplarının engellenmesi ve gümrük tarifelerinin minimize edilmesi hedefleniyor. Bu hamle, küresel piyasalarda ticaretin kolaylaşması ve yoksullukla mücadelede parlamentoların daha aktif rol alacağı anlamına geliyor. Ekonomik darboğazdan çıkış için yerel üretimin desteklenmesi ve serbest ticaretin önündeki bürokratik engellerin kaldırılması konusunda tam mutabakat sağlandı.
Yapay Zeka ve Teknoloji İçin Sıkı Denetim
Teknolojinin hızla dönüştüğü dünyada, yapay zekanın kontrolsüz ilerleyişi zirvenin bir diğer sıcak başlığıydı. Cezayir ve Namibya temsilcilerinin öncülüğünde hazırlanan raporlarda, teknolojinin etik ve şeffaf bir çerçevede ilerlemesi gerektiği vurgulandı. Yapay zekanın dezenformasyon aracı olarak kullanılmasının önüne geçilmesi için parlamenter denetimin artırılması kararlaştırıldı. İnsan kontrolünde olmayan hiçbir teknolojik gelişmenin toplumların geleceğini riske atmasına izin verilmeyeceği net bir dille ifade edildi. Ayrıca engelli bireylerin toplumsal yaşama tam ve eksiksiz katılımı için yeni yasal düzenlemelerin kapısı aralandı; artık engelliler sadece yardım bekleyen değil, haklarını parlamenter düzeyde savunan bireyler olarak tanımlanacak.
Bir Sonraki Durak Tanzanya
Zirvenin kapanışında bayrak değişimi yaşandı. Dünyanın dört bir yanından gelen vekillerin bir sonraki buluşma noktası Doğu Afrika’nın barış adası olarak bilinen Tanzanya olacak. Ekim 2026’da gerçekleşecek 153. PAB Genel Kurulu için hazırlıklar şimdiden başladı. Tanzanya yönetimi, katılımı kolaylaştırmak adına kapıda vize ve vizesiz geçiş gibi büyük kolaylıklar sağlayacağını duyurdu. İstanbul’da atılan imzaların takibi ve dünyadaki kriz bölgelerinde ateşkes süreçlerinin desteklenmesi, Tanzanya’daki zirvenin ana gündemini oluşturacak. İstanbul’dan yükselen barış çığlığı, önümüzdeki iki yıl boyunca küresel siyasetin yönünü tayin edecek.
