Abdurahman Yazıcı
Beyaz Saray’ın Yeni Satranç Hamlesi: Hedefte Ne Var?
Arizona ziyaretinden başkent Washington’a dönen Donald Trump’ın uçaktaki açıklamaları, aslında sıradan bir dış politika mesajından çok daha fazlasını barındırıyor. Küresel siyasetin koridorlarında bir süredir konuşulan ‘yeni düzen’ arayışı, Trump’ın sözleriyle ete kemiğe büründü. Özellikle Lübnan’daki ateşkes ile İran arasındaki o görünmez bağın ‘psikolojik’ olarak tanımlanması, Washington’ın bölgedeki tüm krizleri tek bir merkezden yönetme arzusunu dışa vuruyor. Burada sorulması gereken asıl soru şu: ABD neden İran’ın uranyumunu doğrudan kendi topraklarına taşımak istiyor?
Yüzde Yüz Kontrol: Uranyumun Rotası Neden Değişiyor?
Trump’ın en çarpıcı çıkışı, İran’daki zenginleştirilmiş uranyumun tamamını ABD’ye getirme planı oldu. Bu, sadece bir silahsızlanma hamlesi değil; aynı zamanda enerji ve teknoloji tekelini elde tutma stratejisidir. Trump, ‘Onlarla birlikte çalışıp bunun yüzde yüzünü getireceğiz’ derken, aslında İran’ın nükleer kapasitesini fiziksel olarak tamamen ortadan kaldırmayı ve bu süreci Amerikan denetimine sokmayı hedefliyor. Eğer bu pazarlık masada çözülmezse, ‘dostane olmayan’ yöntemlerin devreye gireceği sinyali, bölgedeki tansiyonu hiç olmadığı kadar yükseltecek nitelikte. Bu sert tutumun arkasında, İsrail-Lübnan hattındaki dengeleri koruma ve İran’ın bölgesel nüfuzunu kırma isteği yatıyor.
Hürmüz Ablukası ve Yeniden Bombalama Tehdidi
Haberin en karanlık kısmını ise Hürmüz Boğazı’ndaki ablaka ve olası askeri operasyon sinyalleri oluşturuyor. Trump, ateşkesin uzatılmayabileceğini açıkça dile getirirken, halihazırda devam eden ablukayı bir koz olarak masada tutuyor. ‘Maalesef yeniden bombalamak zorunda kalacağız’ ifadesi, diplomasi trafiğinin tıkanması durumunda Pentagon’un çekmecesinde bekleyen harekat planlarının tozunun alındığını gösteriyor. Lübnan’a yardım sözü verilmesi ise bölgedeki ‘havuç-sopa’ politikasının bir parçası olarak okunmalı. Bir yandan ekonomik ve askeri baskı, diğer yandan insani yardım ve ateşkes vaatleri… Bu stratejinin bölgedeki enerji fiyatlarından küresel güvenliğe kadar her şeyi sarsacağı aşikar. Şimdi tüm dünya, Tahran’ın bu ‘ya uranyumu verirsin ya da bedelini ödersin’ restine nasıl bir karşılık vereceğine kilitlenmiş durumda.
