Özlem Kocabaş
Tel Aviv’de Şok Dalgası: Haber Medyadan Geldi
Orta Doğu satranç tahtasında hamleler sertleşirken, Beyaz Saray’dan gelen son hamle Tel Aviv koridorlarında adeta soğuk duş etkisi yarattı. Başkan Trump’ın sosyal medya üzerinden ilan ettiği “İsrail artık Lübnan’ı bombalamayacak” resti, sadece bir askeri kısıtlama değil, aynı zamanda iki müttefik arasındaki derin çatlağın ilk somut kanıtı olarak kayıtlara geçti. Peki, her şey yolunda giderken Trump neden bir anda ipleri bu kadar sert çekti?
Axios’un güvenilir kaynaklarına göre Netanyahu ve kurmayları, Trump’ın bu kesin yasağını resmi kanallardan değil, herkes gibi medyadan öğrendi. Bu durum, diplomatik teamüllerin çok ötesinde bir tabloyu işaret ediyor. İsrail tarafı, ABD’nin bu kadar keskin bir dil kullanmasını beklemiyordu. Kulislerde konuşulanlara göre, Beyaz Saray ile İsrail hükümeti arasındaki kırmızı hatlarda bir süredir parazit vardı; ancak “yasaklandı” kelimesinin telaffuz edilmesi bardağı taşıran son damla oldu.
Anlaşmanın Arka Kapısı ve Trump’ın Resti
Daha birkaç gün önce, 16 Nisan’da taraflar 10 günlük bir ateşkes için el sıkışmıştı. O metinde İsrail’e “yakın tehditlere karşı kendini savunma” hakkı tanıyan esnek bir madde bulunuyordu. Ancak Trump’ın “Yeter artık” diyerek masaya yumruğunu vurması, o hukuki esnekliği bir kenara itti. Trump, Hizbullah meselesini Lübnan hükümetiyle doğrudan görüşerek çözme niyetinde. Bu da İsrail’in bölgedeki tek taraflı operasyon gücünün ABD tarafından askıya alınması anlamına geliyor.
Beyaz Saray’ın Denge Arayışı
Gelen tepkiler üzerine Beyaz Saray yetkilileri durumu yumuşatmaya çalışsa da ok yaydan çıktı bir kere. Yapılan açıklamalarda, İsrail’in “savunma hakkının” saklı olduğu vurgulansa da, Trump’ın “yasakladım” ifadesi sahada çoktan karşılık buldu. Bu krizin temelinde yatan soru şu: İsrail, “yakın tehdit” bahanesiyle bir hava saldırısı düzenlerse, Trump’ın cevabı ne olacak? Washington-Tel Aviv hattındaki bu bilek güreşi, bölgedeki tüm dengeleri kökten değiştirebilir.
Trump’ın bu çıkışı, sadece bir ateşkesi değil, ABD’nin Orta Doğu politikasındaki yeni ve sert rotasını temsil ediyor. İsrail hükümetinin bu emrivaki karşısında nasıl bir strateji izleyeceği ise bölgedeki tansiyonun seyrini belirleyecek. Görünen o ki, Washington artık bölgedeki askeri hareketliliğin kontrolünü tamamen kendi elinde tutmak istiyor.
