Faruk Hakyemez
Bölgesel Gerilim Zirveye Tırmanıyor
Ortadoğu coğrafyası, uzun zamandır süregelen gerilimlerin yeni bir safhasına tanıklık ediyor. Amerika Birleşik Devletleri ile İran arasındaki güç mücadelesi, bölgenin kadim topraklarını bir kez daha yangın yerine çevirmiş durumda. Tahran destekli unsurların Körfez ülkelerindeki ABD varlıklarına yönelik artan saldırıları, Washington’ın sabrını zorluyor. Son olarak İran Devrim Muhafızları’nın Dubai’de bir ABD askeri toplanma noktasına düzenlediği ve kırk Amerikan askerinin hayatını kaybettiğini iddia ettiği saldırı, bölgedeki tansiyonu zirveye taşıdı. Bu iddialar henüz bağımsız kaynaklarca doğrulanmasa da, sahadaki havanın ne denli kritik olduğunu net bir şekilde ortaya koyuyor.
Bu iddiaların hemen ardından, Irak’ın kuzeyindeki Erbil Havalimanı da hedef alındı. Silahlı insansız hava araçlarıyla (SİHA) gerçekleştirilen saldırılar, kentte şiddetli patlamalara yol açarken, ABD öncülüğündeki koalisyon güçlerine ait üslerin bulunduğu havalimanında hava savunma sistemleri devreye girdi. Peş peşe gelen üç SİHA’nın etkisiz hale getirildiği öğrenildi. Bölgeden gelen haberler, saldırıların bir otele de isabet etmiş olabileceğini işaret ediyor, ancak bu bilgi henüz netlik kazanmadı. Erbil’in Degele nahiyesindeki Peşmerge güçleri karargahına da geçtiğimiz günlerde SİHA ile saldırı düzenlenmiş, Peşmerge Bakanlığı bu tür saldırıların karşılıksız kalmayacağı yönünde sert bir uyarıda bulunmuştu.
Irak’ın Hassas Dengesi ve Vekalet Savaşları
Bölgedeki bu tırmanış, aslında uzun yıllardır devam eden bir vekalet savaşının son halkası. İran, bölgedeki nüfuzunu artırmak amacıyla çeşitli milis gruplarını desteklerken, ABD ise kendi stratejik çıkarlarını koruma gayretinde. Irak, bu güç mücadelesinin en kritik cephelerinden biri haline gelmiş durumda. Ülke, hem İran destekli unsurların hem de İran karşıtı yapıların faaliyet gösterdiği hassas bir alana dönüşmüş durumda.
Irak topraklarındaki İran destekli milisler, Haşdi Şabi adı altında yarı resmi bir yapıya bürünmüş durumda. Kataib Hizbullah, Harakat Hizbullah el-Nujaba ve Asaib Ahl al-Hak gibi ABD tarafından yaptırım listesine alınan bu gruplar, sayıları yüz bini bulan mensuplarıyla Irak güvenlik mimarisine entegre olsalar da, Tahran ile olan güçlü bağlarını koruyorlar. Bu durum, Irak hükümetinin iç dinamiklerinde de önemli bir gerilim kaynağı yaratıyor, zira bu gruplar sık sık Bağdat’ın merkezi kontrolünden bağımsız hareket edebiliyor.
ABD’nin Irak’taki Varlığı ve Artan Riskler
ABD, özellikle 2019’dan itibaren Irak’taki askeri varlığını ülkenin kuzeyine, Erbil Uluslararası Havalimanı ve Harir Üssü çevresine yoğunlaştırmıştı. Bu üsler, geçmişte de İran destekli grupların hedefi olmuş, hatta Hor Mor doğalgaz sahası gibi kritik altyapılar dahi saldırılara maruz kalmıştı. Son gelişmeler, bu hassas dengenin ne denli kırılgın olduğunu bir kez daha gözler önüne seriyor. Irak’ın mevcut tablosu, ülkeyi genişleyen çatışmanın yeni bir cephesi haline getirme potansiyeli taşıyor.
ABD Kayıpları ve Geleceğe Yönelik Endişeler
Bu arada, ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM) ise İran’a yönelik saldırılarda hayatını kaybeden Amerikan askeri sayısının altıya yükseldiğini duyurdu. CENTCOM’un sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamada, daha önce kayıp olarak bildirilen iki askerin cansız bedenlerinin, ilk saldırılarda vurulan bir tesisten çıkarıldığı bilgisi yer aldı. Bu açıklama, sahadaki gerilimin vahametini teyit ediyor ve önümüzdeki dönemde tansiyonun daha da yükselebileceğinin işareti olarak yorumlanıyor.
Özellikle İran yanlısı milislerin kontrolündeki Jurf al-Sakhar bölgesine 28 Şubat’ın erken saatlerinde düzenlenen ve can kayıplarının yaşandığı saldırı, bölgedeki gerilimin fitilini ateşleyen son olaylardan biriydi. 28 Şubat ile 1 Mart arasındaki tırmanış, Irak’ın İran ile yaşanan gerilimde fiilen bir cephe hattına dönüşebileceği endişesini güçlendiriyor. Bu durum, Irak halkı için hem güvenlik hem de istikrar açısından ciddi belirsizlikler yaratırken, bölgedeki sivil yaşamı ve ekonomik faaliyetleri de doğrudan etkiliyor. Bölgenin geleceği, Washington ve Tahran arasındaki bu tehlikeli dansın seyrine bağlı olacak gibi görünüyor.
