Recep Alçın
Gerilimin Gölgesindeki Orta Doğu ve Yeni Cepheler
Orta Doğu’nun zaten çalkantılı suları, Amerika Birleşik Devletleri ile İran arasındaki gerilimin kanlı bir gölge gibi yayılmasıyla bir kez daha karıştı. Bölgedeki her bir taşın altından yeni bir çatışma olasılığı fışkırırken, masum sivillerin yaşamları belirsizliğin pençesinde kıvranıyor. İran Devrim Muhafızları’nın Dubai’deki bir ABD askeri toplanma noktasına saldırdığı ve 40 askerin hayatını kaybettiği yönündeki iddiaları, bölgedeki tansiyonu zirveye tırmandırdı. Ancak bu iddialar, çatışmaların sis perdesini aralamayı zorlaştırıyor, zira gerçek kayıplar çoğu zaman sahadaki acımasız tabloyu yansıtmaktan uzak düşüyor. Washington ise bu iddiaları yalanlasa da, Amerikan askerlerinin bölgedeki varlığı ve maruz kaldığı saldırılar, bölge insanının yüreğinde derin bir endişe yaratıyor.
Erbil’de Yankılanan Patlamalar: Sivil Güvenlik Tehdit Altında
Irak’ın kuzeyindeki Erbil Havalimanı semalarından yükselen patlama sesleri, bölge halkını derin bir korkuya sürükledi. Silahlı insansız hava araçlarıyla (SİHA) düzenlenen saldırılar, sadece askeri hedefleri değil, aynı zamanda şehrin huzurunu da hedef aldı. ABD öncülüğündeki koalisyon güçlerine ait üssün de bulunduğu havalimanına yapılan bu saldırılar, hava savunma sistemlerini acil duruma geçirdi. Ardı ardına gelen üç SİHA’nın etkisiz hale getirilmesi, olası bir facianın eşiğinden dönüldüğünü gösterse de, yerel medyanın bir otele de saldırı düzenlendiğini aktarması, sivil yaşamların ne denli kırılgan olduğunu bir kez daha gözler önüne serdi. Her bir patlama, Erbil halkının günlük yaşamına düşen bir endişe tohumu anlamına geliyor.
Saldırıların zamanlaması da dikkat çekiciydi; 1 Mart gecesi Erbil Havalimanı’na SİHA’ların isabet etmesiyle başlayan gerilim, bölgedeki tansiyonu hızla yükseltti. Erbil’in Degele nahiyesindeki Peşmerge güçleri karargahına yapılan saldırılar, çatışmanın sadece belli başlı noktalarla sınırlı kalmadığını gösterdi. Peşmerge Bakanlığı’nın, saldırıların devam etmesi halinde karşılıksız bırakılmayacağı yönündeki açıklaması, bölgede olası bir tam kapsamlı çatışmanın kapıda olduğu sinyalini veriyor. Bu durum, yıllardır istikrarsızlıkla boğuşan Irak halkının omuzlarına bir kez daha ağır bir yük bindiriyor.
Çatışmanın Derinleşen Kökleri: CENTCOM’dan Kayıp Haberleri
ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), çatışmalarda hayatını kaybeden Amerikan askerlerinin sayısının altıya yükseldiğini duyurarak, bölgedeki gerilimin yalnızca bir iddia olmadığını kanıtlar nitelikte bilgiler paylaştı. Kayıp olarak bildirilen iki askerin cesetlerinin, saldırıya uğrayan bir tesisten çıkarılması, savaşın acımasız yüzünü bir kez daha gözler önüne serdi. Her bir can kaybı, ardında yaslı aileler, parçalanan hayaller ve bitmek bilmeyen bir matem bırakıyor. Bu tür açıklamalar, sadece askeri bilançoları değil, aynı zamanda insani dramları da çağrıştırıyor.
İran destekli milislerin ABD güçlerine yönelik artan saldırıları, Irak’ın genişleyen çatışmanın yeni cephesi haline gelip gelmeyeceği sorusunu gündeme taşıyor. İran bağlantılı Saraya Awliya Al-Dam grubu’nun Erbil’deki ABD üslerini hedef aldığını iddia etmesi, bu grupların bölgedeki etkisinin ve operasyonel kapasitesinin boyutlarını gözler önüne seriyor. Irak, hem İran destekli unsurların hem de İran karşıtı yapıların faaliyet gösterdiği hassas bir alana dönüşmüş durumda. Bu karmaşık yapı, ülkenin geleceğini belirsizliğe sürüklerken, halkın günlük yaşamını da doğrudan etkiliyor.
Irak’ın Hassas Dengesi: Milis Gruplar ve Büyük Güçler
İran hükümetine yakın milis gruplar, Irak’ta Haşd Şaabi adı altında örgütlenmiş paramiliter bir yapının parçası olarak güçlü bir varlık sergiliyor. Kataib Hizbullah, Harakat Hizbullah el-Nujaba ve Asaib Ahl al-Hak gibi oluşumlar, ABD tarafından yaptırım listesine alınmış olsa da, yaklaşık 100 bin mensubu olduğu belirtilen bu milis güçler, resmi olarak Irak güvenlik mimarisine entegre edilmiş durumda. Ancak bu entegrasyon, onların İran ile yakın bağlarını kesintiye uğratmıyor. Aksine, bu durum, Irak’ı büyük güçler arasında bir vekalet savaşına sahne olabilecek tehlikeli bir noktaya taşıyor.
ABD ordusu, özellikle Erbil Uluslararası Havalimanı ve Harir Üssü’nü kullanarak Irak’ın kuzeyinde varlığını koruyor. 2019’dan itibaren ülkenin birçok noktasından çekilen ABD güçleri, ağırlıklı olarak Kuzey Irak’a konuşlanmış durumda. Geçmişte İran destekli gruplar, bu üslerin yanı sıra Hor Mor doğalgaz sahasını da hedef alarak, bölgedeki stratejik noktaların ne denli kritik olduğunu gözler önüne sermişti. Son çatışma sürecindeki dikkat çekici olaylardan biri de, İran yanlısı milislerin kontrolündeki Jurf al-Sakhar bölgesine düzenlenen saldırı oldu. Kataib Hizbullah’ın etkin olduğu bölgede yaşanan can kayıpları, gerilimin ne denli tırmandığının acı bir göstergesiydi. Bu gelişmeler, Irak’ın İran ile yaşanan gerilimde fiilen bir cephe hattına dönüşebileceği yönündeki endişeleri artırıyor ve bölge halkını diken üstünde tutuyor. Orta Doğu’da huzurun ve istikrarın yeniden tesis edilmesi, büyük güçlerin sorumluluk bilinciyle hareket etmesini ve insani değerleri ön planda tutmasını gerektiriyor.
