Nuran Kocadağ
Ankara Kulislerinden Sızan İlk Bilgiler
Tahran yönetiminin yıllarca askeri gücünün sembolü olarak tanıttığı, devasa yer altı füze şehirlerinin, ABD ve İsrail’in koordineli saldırıları karşısında beklenen korumayı sağlayamadığına dair ilk sinyaller belirginleşti. 28 Şubat Cumartesi günü başlayan ortak harekatın üzerinden henüz bir hafta geçmemişken, bu stratejik öneme sahip tesislerin savunma kalkanı olma özelliği ciddi bir zafiyet olarak ortaya çıktı. Ankara’daki derin kulislerden sızan bilgiler, bu gelişmenin sadece askeri bir yenilgi değil, aynı zamanda İran’ın bölgesel caydırıcılık doktrinine vurulmuş önemli bir darbe olduğunu gösteriyor.
Yılların Birikimi ve Beklentiler
İran, uzun yıllar boyunca uluslararası yaptırımların gölgesinde ve nükleer programına yönelik olası saldırı tehditlerine karşı asimetrik bir savunma stratejisi geliştirdi. Bu stratejinin merkezinde, konvansiyonel hava saldırılarına karşı koyamayacağı düşünülen balistik füze envanterini koruma fikri yatıyordu. Yer altı füze şehirleri, milyarlarca dolarlık yatırımla inşa edilmiş, füze rampalarını ve füzeleri düşman gözünden ve ilk darbesinden korumak için tasarlanmış tünel ve mağara kompleksleriydi. Tahran, bu yapıların, ülkeye yönelecek herhangi bir saldırıda misilleme kapasitesini güvence altına alacağına inanıyordu. Bu tesisler, aynı zamanda İran’ın Ortadoğu’daki askeri gücünün ve iradesinin somut bir göstergesiydi.
Savaşın Yeni Yüzü: Gökyüzündeki Nöbet
Ancak ABD ve İsrail’in son saldırılarında uyguladığı taktik, Tahran’ın bu derinlemesine stratejik planını tam ortadan deldi. Müşterek operasyonlarda kullanılan savaş uçakları, yer altı üslerinin üzerinde sürekli bir ‘nöbet’ tutarak, füze rampalarının yüzeye çıkmak üzere olduğu anı hassas bir şekilde tespit etti ve fırlatmaya dahi fırsat vermeden imha etti. Uydu görüntüleri, füze şehirlerinin giriş bölgelerinde dumanı tüten çok sayıda füze ve fırlatma rampası enkazını açıkça gözler önüne serdi. Bu durum, yer altı korumasının ancak füzeler yüzeye çıkmadığı sürece işe yaradığını, ancak fırlatma anında en hassas noktaları teşkil ettiğini acı bir şekilde ortaya koydu.
Bölgesel Dengelere Etkisi ve Tahran’ın Yeni Sınavı
Bu gelişmeler, Ortadoğu’daki güç dengelerini derinden etkileyecek nitelikte. İran’ın askeri prestiji ve caydırıcılık kapasitesi ciddi bir darbe aldı. Sadece askeri çevrelerde değil, İran halkı nezdinde de, yıllarca ulusal güvenlik adına harcanan devasa kaynakların bu denli kolayca etkisiz hale getirilmesi sorgulanmaya başlanacaktır. Bu durum, ekonomik sıkıntılarla boğuşan sıradan bir İran vatandaşının gözünde, devletin öncelikleri ve yatırımlarının etkinliği üzerine ciddi sorular doğuracaktır. ABD ve İsrail ise, İran’ın kilit stratejik varlıklarını etkisiz hale getirme kapasitelerini net bir şekilde sergileyerek bölgedeki rakiplerine güçlü bir mesaj vermiş oldu. Tahran yönetimi, şimdi hem uluslararası arenada hem de iç siyasette, bu beklenmedik zafiyetin getireceği sonuçlarla yüzleşmek ve yeni bir savunma stratejisi belirlemek zorunda kalacak. Bu, İran’ın bölgesel politikalarında daha agresif veya daha içe dönük yeni bir dönemin başlangıcı olabilir.
