Burak Yılmazlar
Bölgesel Dengeler ve Doğu Akdeniz’in Geleceği
Güney Kıbrıs Rum Yönetimi, Türkiye’nin itirazlarına rağmen Batılı güçlerle askeri iş birliğini derinleştiriyor. Fransa ile imzalanan Kuvvetler Statüsü Sözleşmesi (SOFA), Fransız ordusunun Ada topraklarında kalıcı olarak konuşlanmasının önünü açtı. Bu hamle, 1960 yılında imzalanan ve Türkiye, Yunanistan ile İngiltere’nin garantörlüğünü esas alan anlaşmalara açıkça aykırılık teşkil ediyor.
Anlaşmanın imzaları, Avrupa Birliği savunma bakanları zirvesi sırasında atıldı. Fransa Silahlı Kuvvetler Bakanı Catherine Vautrin ile Rum mevkidaşı Vasilis Palmas, stratejik ortaklığı resmileştirdi. Aslında bu gelişme, aylar öncesinden planlanmıştı. Rum lider Hristodulidis ve Fransa Cumhurbaşkanı Macron, mart ayında bu sürecin sinyallerini vermişti. Paris yönetimi, bölgedeki varlığını tahkim etmek için bir süredir hava savunma birliklerini zaten Ada’da bulunduruyordu.
Fransa’nın bu hamlesi sadece bir savunma iş birliği değil, aynı zamanda Ortadoğu’daki nüfuz mücadelesinin bir parçası olarak görülüyor. Paris yönetimi, eski sömürge toprakları olan Suriye ve Lübnan üzerindeki etkisini artırmak için Güney Kıbrıs’ı lojistik bir üs olarak kullanmayı hedefliyor. Özellikle Mari kasabasındaki askeri liman ile Baf’ta bulunan Andreas Papandreu askeri üssü, Fransız kuvvetleri için kritik öneme sahip noktalar arasında yer alıyor.
Rum yönetimi ise bu süreci Türkiye’ye karşı bir cephe oluşturma çabası olarak değerlendiriyor. Sovyet döneminden kalma silahlarını modernize etmek isteyen Rum ordusu, rotayı tamamen Fransa’ya çevirdi. Yeni nesil savaş helikopterleri ve hava savunma sistemleri alımıyla askeri kapasitesini artırmayı hedefleyen Rum tarafı, Avrupa’nın desteğini arkasına alarak bölgedeki askeri varlığını tahkim ediyor.
KKTC kanadından ise bu gelişmelere sert tepki geldi. Başbakan Ünal Üstel, yabancı bir gücün Ada’ya yerleşmesinin barış iklimine zarar vereceğini vurguladı. Üstel, bu tür anlaşmaların sadece Kıbrıs Türkleri için değil, uzun vadede Rum halkının güvenliği için de ciddi riskler barındırdığının altını çizdi. SOFA anlaşmasıyla birlikte, yabancı askerlerin hukuki statüsü, yetkileri ve yükümlülükleri yasal bir zemine oturtulmuş oldu. Söz konusu sözleşme, ev sahibi ülkedeki yabancı birliklerin tabi olacakları hukuk kurallarını belirliyor ve bölgedeki askeri hareketliliği yeni bir boyuta taşıyor.
Kaynak: Hürriyet
