Vildan Aydoğdu
Körfez’in incisi Bahreyn, bölgedeki jeopolitik fırtınanın tam ortasında, son dönemde yaşanan hava saldırılarıyla bir kez daha dikkatleri üzerine çekti. Ülkenin Savunma Kuvvetleri Genel Komutanlığı’ndan yapılan açıklamaya göre, İran’ın ABD ve İsrail’e yönelik misilleme saldırılarının başlamasından bu yana tam 74 füze ve 95 insansız hava aracı (İHA) Bahreyn semalarında engellendi. Bu rakamlar, ülkenin hava savunma sistemlerinin ne denli yüksek bir alarm durumunda olduğunu ve bölgedeki gerilimin günlük yaşama nasıl bir gölge düşürdüğünü gözler önüne seriyor. Bahreyn’in, sivil altyapıyı ve sivil noktaları hedef alan bu “rastgele” saldırıları uluslararası insancıl hukuk ilkelerinin ve Birleşmiş Milletler Şartı’nın açık bir ihlali olarak tanımlaması, durumun ciddiyetini vurgulamakla kalmıyor, aynı zamanda bölgesel güçlerin adeta bir satranç tahtasında oynadığı tehlikeli oyunun en masum kurbanlarının siviller olduğunu da anımsatıyor. Elbette, Bahreyn’in egemenliğini ve güvenliğini koruma hakkı, uluslararası hukukun temel bir prensibi olarak her zaman baki kalacaktır; ancak asıl soru, bu hakka başvurmayı gerektiren durumların neden bu kadar sık yaşandığıdır.
Gerilimin Anatomisi: Körfez’deki Fırtınanın Kökleri
Bahreyn’in bu denli sık “baskın altında” kalmasının ardında, hiç şüphesiz Körfez’in karmaşık tarihsel dinamikleri yatıyor. Bir tarafta, Şii çoğunluğa sahip halkıyla ancak Sünni bir monarşi tarafından yönetilen Bahreyn’in İran’la olan ilişkileri her zaman pamuk ipliğine bağlı olmuştur. Diğer tarafta ise, ABD Deniz Kuvvetleri Beşinci Filosu’na ev sahipliği yapması, ülkeyi Washington’ın bölgesel stratejilerinin vazgeçilmez bir parçası haline getiriyor. Bu durum, İran’ın ve onun desteklediği vekillerin, bölgedeki Amerikan varlığına yönelik olası saldırılarında Bahreyn’i ister istemez bir hedef tahtasına oturtuyor. Son saldırılar, doğrudan Bahreyn’i hedef almasa bile, İran-İsrail çatışmasının yükselen tansiyonuyla birlikte, bölge genelinde artan bir “yanlışlıkla vurulma” veya “vekalet savaşı” riskini de beraberinde getiriyor. Bu durum, Bahreyn’i sadece coğrafi olarak değil, diplomatik olarak da hassas bir denge oyununa zorluyor; bir yandan Suudi Arabistan’la ittifakını sürdürürken, diğer yandan kendi egemenliğini ve halkının güvenliğini korumak için çabalıyor.
Sivil Altyapıya Tehdit: Uluslararası Hukukun Gölgesinde
Sivil altyapının ve sivil noktaların hedef alınması, uluslararası hukukta savaş suçu olarak kabul edilen ve asla meşrulaştırılamayacak eylemlerdir. Bahreyn’in açıklaması, bu tür saldırıların uluslararası insancıl hukuk ilkelerini – özellikle ayırt etme ve orantılılık prensiplerini – açıkça ihlal ettiğini ve Birleşmiş Milletler Şartı’nın temel hükümlerine ters düştüğünü vurgulamaktadır. Ancak ne yazık ki, bölgedeki çatışmaların acı gerçeği, bu tür ihlallerin sıklıkla görmezden gelinmesi veya kınanmanın ötesine geçmeyen diplomatik tepkilerle karşılanmasıdır. Bu durum, saldırgan aktörler için bir tür cesaret kaynağı olmakta, masum sivillerin yaşamlarını ve geleceklerini doğrudan tehdit eden bir kısır döngü yaratmaktadır. Her engellenen füze ve İHA, belki de bir trajedinin önüne geçmiş olsa da, bu tür denemelerin sürekliliği, bölge halklarının sürekli bir korku ve belirsizlik içinde yaşamaya mahkum edildiğinin de acı bir göstergesidir.
Halkın Gözünden: Gündelik Hayata Yansıyan Endişe
Hava savunma sistemlerinin yüksek alarmda olması, sadece askeri bir jargon değil, Bahreyn halkının gündelik yaşamına sızan somut bir endişedir. Bu, gece gökyüzünde parlayan izli mermileri veya patlama seslerini duyma ihtimaliyle yaşamak, çocukları okula gönderirken ya da işe giderken duyulan tedirginlik demektir. Ülkenin ekonomik istikrarı, turizm potansiyeli ve yatırım çekiciliği de bu tür güvenlik endişeleriyle doğrudan bağlantılıdır. Sürekli bir tehdit algısı altında yaşayan bir toplumun psikolojik yıpranmışlığı da göz ardı edilmemelidir. Bahreyn hükümeti her ne kadar “gerekli bütün önlemleri alma hakkını saklı tuttuğunu” belirtse de, asıl kalıcı çözüm, bu bölgeyi kronik bir gerilim kaynağı haline getiren temel siyasi ve jeopolitik sorunlara köklü bir yaklaşım getirilmesidir. Aksi takdirde, gökyüzündeki bu tehlikeli dans, sadece Bahreyn’in değil, tüm Körfez’in kaderini belirlemeye devam edecektir.
